.jpeg)
1. SARASWATI VEENA (ΣΑΡΑΣΒΑΤΙ ΒΙΝΑ)
Είναι το κατεξοχήν έγχορδο της Νότιας Ινδίας. Η κατασκευή της είναι μια αργή διαδικασία που απαιτεί μήνες.
ΤΟ ΗΧΕΙΟ (KUDAM): Σκαλίζεται από ένα ενιαίο, μεγάλο κομμάτι ξύλου από το δέντρο Jackfruit (αρτόκαρπος). Το ξύλο αυτό επιλέγεται γιατί έχει την ιδιότητα να μην επηρεάζεται εύκολα από τις αλλαγές της υγρασίας και να προσφέρει σταθερό συντονισμό.
Ο ΒΡΑΧΙΟΝΑΣ (DANDI): Συνδέεται με το ηχείο και φέρει 24 ορειχάλκινα τάστα.
ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΩΝ ΤΑΣΤΩΝ: Τα τάστα δεν καρφώνονται, αλλά στερεώνονται πάνω σε δύο παράλληλες ράγες από μαύρο κερί μέλισσας ανακατεμένο με κάρβουνο. Αυτό επιτρέπει στον κατασκευαστή να μικρο-ρυθμίζει τη θέση τους για να πετύχει τους 22 Shrutis.
Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΟΛΟΚΥΘΑ (SURAKAI): Στο πάνω μέρος του μπράτσου υπάρχει μια μικρότερη κολοκύθα. Στην αρχαιότητα ήταν φυσική αποξηραμένη κολοκύθα, ενώ σήμερα μπορεί να είναι από υαλοβάμβακα. Χρησιμεύει ως αντηχείο αλλά και ως στήριγμα στον ώμο του μουσικού.
Η ΓΕΦΥΡΑ (KUDU): Είναι κατασκευασμένη από ξύλο καλυμμένο με ένα λεπτό έλασμα ορείχαλκου. Η καμπυλότητα της γέφυρας είναι αυτή που δίνει τον χαρακτηριστικό "βόμβο" (jivari).
2. BANSURI (ΜΠΑΝΣΟΥΡΙ)
Το ινδικό φλάουτο είναι η επιτομή της απλότητας που κρύβει μεγάλη πολυπλοκότητα.
ΤΟ ΥΛΙΚΟ: Κατασκευάζεται αποκλειστικά από ένα συγκεκριμένο είδος μπαμπού που ονομάζεται Cinchor. Πρέπει να είναι λεπτό, ελαφρύ και με μεγάλες αποστάσεις ανάμεσα στους φυσικούς κόμπους του φυτού.
Η ΕΠΙΛΟΓΗ: Ο κατασκευαστής ψάχνει ανάμεσα σε χιλιάδες καλάμια για να βρει αυτό που είναι απόλυτα ίσιο και έχει την κατάλληλη εσωτερική διάμετρο.
Η ΔΙΑΤΡΗΣΗ: Οι τρύπες ανοίγονται με πυρακτωμένες μεταλλικές ράβδους. Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς η φωτιά "καίει" και σκληραίνει το εσωτερικό του μπαμπού, κάνοντάς το αδιάβροχο στην υγρασία της ανάσας και δίνοντας καθαρότερο ήχο.
ΤΟ ΚΕΡΙ: Το ένα άκρο του φλάουτου σφραγίζεται με έναν φελλό από φυσικό κερί ή ξύλο, τοποθετημένο σε πολύ συγκεκριμένη απόσταση από την τρύπα του φυσήματος για το σωστό κούρδισμα.
3. MRIDANGAM (ΜΡΙΝΤΑΝΓΚΑΜ)
Το κύριο κρουστό της καρνατικής μουσικής, που θεωρείται "το όργανο των θεών".
ΤΟ ΣΩΜΑ: Κατασκευάζεται από ξύλο Jackfruit ή Redwood. Έχει σχήμα βαρελιού με παχιά τοιχώματα για να αντέχει τη μεγάλη πίεση των δερμάτων.
ΤΑ ΔΕΡΜΑΤΑ: Αποτελείται από τρεις στρώσεις δέρματος (κατσίκας, αγελάδας και βουβαλιού) που είναι πλεγμένες μεταξύ τους με δερμάτινα λουριά.
Η ΜΑΥΡΗ ΠΑΣΤΑ (SIYAHI/KARANAI): Στο κέντρο της δεξιάς μεμβράνης υπάρχει ένας μαύρος κύκλος. Αυτός φτιάχνεται από ένα μείγμα ρινισμάτων σιδήρου, βρασμένου ρυζιού και μαγγανίου.
Λεπτομέρεια: Η πάστα απλώνεται σε στρώσεις και κάθε στρώση τρίβεται με μια λεία πέτρα μέχρι να στεγνώσει. Αυτό το "μάτι" δίνει στο τύμπανο την ικανότητα να παράγει ακριβείς μουσικούς φθόγγους (αρμονικές).
Η ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΠΛΕΥΡΑ: Πριν από κάθε εμφάνιση, ο μουσικός απλώνει μια φρέσκια πάστα από σιμιγδάλι και νερό στο κέντρο της αριστερής πλευράς για να δώσει έναν βαθύ, χαμηλό ήχο "μπάσου". Αυτή η πάστα αφαιρείται μετά το παίξιμο.
TRIVIA ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ
ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ: Πολλοί παλιοί κατασκευαστές στην Ινδία ξεκινούσαν την κατασκευή ενός οργάνου μόνο σε συγκεκριμένες μέρες που θεωρούνταν ευνοϊκές (Muhurtha), για να έχει το όργανο "καλή τύχη" και "γλυκιά φωνή".
ΤΟ ΛΑΔΩΜΑ: Τα ξύλινα μέρη των οργάνων αλείφονται συχνά με λάδι καρύδας ή σησαμέλαιο, το οποίο εισχωρεί στους πόρους και εμποδίζει το ξύλο να ραγίσει από την ξηρασία.Συνεχίζουμε με δύο από τα πιο αναγνωρίσιμα όργανα της Ινδίας, τα οποία αν και έγιναν παγκοσμίως γνωστά τον 20ο αιώνα, οι ρίζες τους στην κατασκευαστική παράδοση της ηπείρου είναι βαθιές και συναρπαστικές.
1. SITAR (ΣΙΤΑΡ)
Το Σιτάρ είναι το όργανο που γεφυρώνει την ινδική παράδοση με την περσική επιρροή. Η κατασκευή του είναι ένα αριστούργημα γεωμετρίας και αντήχησης.
ΤΟ ΗΧΕΙΟ (TUMBA): Όπως και στη Veena, χρησιμοποιείται μια τεράστια αποξηραμένη κολοκύθα. Οι κατασκευαστές στην Καλκούτα και το Μιράζ επιλέγουν κολοκύθες που έχουν μεγαλώσει ειδικά για αυτόν τον σκοπό, με παχιά τοιχώματα για να αντέχουν την πίεση των χορδών.
Ο ΒΡΑΧΙΟΝΑΣ (GUL): Σκαλίζεται από ξύλο Teak ή Tun (ινδικό μαόνι). Είναι κούφιος εσωτερικά για να επιτρέπει στον ήχο να κυκλοφορεί σε όλο το μήκος του οργάνου.
ΤΑ ΚΥΡΤΑ ΤΑΣΤΑ (PARDAS): Σε αντίθεση με την κιθάρα, τα τάστα του Σιτάρ είναι μεταλλικά, τοξωτά και μετακινούμενα. Δένονται στον βραχίονα με μεταξωτή κλωστή ή νάιλον, επιτρέποντας στον μουσικό να αλλάζει το κούρδισμα ανάλογα με τη Raga που παίζει.
ΟΙ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΕΣ ΧΟΡΔΕΣ (TARAF): Κάτω από τις κύριες χορδές, υπάρχουν 11 έως 13 λεπτότερες χορδές. Αυτές δεν αγγίζονται ποτέ από τον μουσικό! Δονητικά "απαντούν" (συντονίζονται) όταν παίζεται η αντίστοιχη νότα στις κύριες χορδές, δημιουργώντας ένα "σύννεφο" ήχου.
2. TABLA (ΤΑΜΠΛΑ)
Το Τάμπλα αποτελείται από ένα ζευγάρι τυμπάνων που απαιτούν την πιο εξελιγμένη τεχνική δέρματος στον κόσμο.
DAYAN (Το δεξί τύμπανο): Είναι ξύλινο, συνήθως από βαρύ ξύλο Shisham (τριανταφυλλιά). Το σώμα του είναι ελαφρώς κωνικό.
BAYAN (Το αριστερό τύμπανο): Είναι το "μπάσο" και κατασκευάζεται από μέταλλο (χαλκό, ορείχαλκο ή αλουμίνιο). Στην αρχαιότητα χρησιμοποιούσαν πηλό, αλλά το μέταλλο επικράτησε για την αντοχή του.
Η ΜΕΜΒΡΑΝΗ (PURI): Είναι μια πολυεπίπεδη κατασκευή από δέρμα κατσίκας. Το εξωτερικό δαχτυλίδι δέρματος (Kinar) βοηθά στην εξάλειψη των ανεπιθύμητων θορύβων.
ΟΙ ΞΥΛΙΝΟΙ ΚΥΛΙΝΔΡΟΙ (GATTA): Ανάμεσα στα δερμάτινα λουριά και το ξύλινο σώμα υπάρχουν μικροί κύλινδροι. Ο μουσικός τους χτυπά με ένα σφυράκι για να τεντώσει ή να χαλαρώσει το δέρμα, κουρδίζοντας το τύμπανο σε μια συγκεκριμένη νότα.
TRIVIA ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ
ΤΟ "ΜΑΥΡΟ ΜΑΤΙ" (GAB): Όπως και στο Mridangam, η μαύρη πάστα στο κέντρο είναι το μυστικό. Αν η πάστα ραγίσει έστω και ελάχιστα, το τύμπανο χάνει τον μουσικό του τόνο και ακούγεται σαν απλό ξύλο.
ΤΟ ΛΕΠΤΟ ΠΑΙΞΙΜΟ: Επειδή το δέρμα του Τάμπλα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο, οι κατασκευαστές συνιστούν στους μουσικούς να βάζουν πούδρα (talcum powder) στα χέρια τους για να μειώνουν την τριβή και την υγρασία που μπορεί να καταστρέψει τη μεμβράνη.
ΚΟΥΡΔΙΣΜΑ ΜΕ ΣΦΥΡΙ: Είναι το μοναδικό τύμπανο στον κόσμο που "κουρδίζεται" με ακρίβεια πιάνου κατά τη διάρκεια της συναυλίας, χρησιμοποιώντας ένα μικρό μεταλλικό σφυράκι.Η κατασκευή του Sitar είναι μια από τις πιο περίπλοκες προκλήσεις για έναν οργανοποιό, καθώς συνδυάζει τη γνώση της βοτανολογίας, της γεωμετρίας και της ακουστικής. Ένα αυθεντικό Σιτάρ δεν «φτιάχνεται», αλλά «συναρμολογείται» από υλικά που η φύση προετοίμαζε για χρόνια.
Ας δούμε τα στάδια και τα υλικά με απόλυτη λεπτομέρεια:
ΤΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ
1. Η ΚΟΛΟΚΥΘΑ (TUMBA): Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΗΧΟΥ
Το αντηχείο στη βάση του οργάνου προέρχεται από μια ειδική ποικιλία κολοκύθας (Lagenaria siceraria).
Η Καλλιέργεια: Οι κολοκύθες αυτές καλλιεργούνται κυρίως στις όχθες των ποταμών στη Μαχαράστρα. Οι καλλιεργητές τις δένουν με σχοινιά καθώς μεγαλώνουν για να τους δώσουν το ιδανικό σφαιρικό σχήμα.
Η Αποξήλωση: Αφού κοπούν, αφήνονται να ξεραθούν με φυσικό τρόπο για τουλάχιστον ένα με δύο χρόνια. Το εσωτερικό καθαρίζεται σχολαστικά μέχρι το τοίχωμα να γίνει σκληρό σαν ξύλο αλλά λεπτό αρκετά για να δονείται.
Η Σύνδεση: Η κολοκύθα ενώνεται με το ξύλινο μέρος μέσω ενός ενδιάμεσου κομματιού που λέγεται Gulu (ο «λαιμός»), το οποίο πρέπει να σκαλιστεί με τέτοια ακρίβεια ώστε η ένωση να είναι αεροστεγής.
2. ΤΟ ΞΥΛΟ (DANDI): Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ
Ο μακρύς βραχίονας του Σιτάρ πρέπει να είναι κούφιος για να λειτουργεί ως δευτερεύον αντηχείο.
Το Υλικό: Χρησιμοποιείται αποκλειστικά ξύλο Teak (από τη Μιανμάρ ή την Ινδία) ή Tun (ινδικό μαόνι). Το ξύλο πρέπει να είναι «ώριμο» (old-growth) για να μην σκεβρώσει από την τεράστια πίεση των χορδών.
Το Σκάλισμα: Η πρόσοψη του βραχίονα (το καπάκι) είναι ελαφρώς κυρτή. Στο πλάι, ο οργανοποιός ανοίγει δεκάδες μικρές τρύπες για τα κλειδιά των συμπαθητικών χορδών.
3. ΤΑ ΤΑΣΤΑ (PARDAS): Η ΚΙΝΗΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ
Σε αντίθεση με την κιθάρα, τα τάστα του Σιτάρ είναι τοξωτά.
Η Κατασκευή: Φτιάχνονται από ορείχαλκο ή ανοξείδωτο ατσάλι. Το τοξωτό σχήμα επιτρέπει στον μουσικό να τραβάει τη χορδή προς τα κάτω (τεχνική Meend), αλλάζοντας το ύψος της νότας έως και πέντε ημιτόνια χωρίς η χορδή να βρίσκει στο ξύλο.
Το Δέσιμο: Δένονται στον βραχίονα με νήμα από μετάξι ή νάιλον. Αυτό επιτρέπει στον μουσικό να τα μετακινεί πάνω-κάτω για να αλλάζει το κούρδισμα (Shrutis) ανάλογα με τη Raga.
4. Η ΓΕΦΥΡΑ (JAVARI): ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΥΣΤΙΚΟ
Το Javari (που σημαίνει «ζωντάνια») είναι το πιο κρίσιμο σημείο. Είναι η γέφυρα πάνω στην οποία πατούν οι χορδές.
Το Υλικό: Παραδοσιακά φτιαχνόταν από ελεφαντόδοντο, πλέον από κόκαλο ελαφιού ή συνθετικά υλικά υψηλής πυκνότητας.
Το Λιμάρισμα: Ο οργανοποιός λιμάρει την επιφάνεια της γέφυρας με μια απειροελάχιστη κλίση. Η χορδή δεν ακουμπά σε μια ακμή (όπως στην κιθάρα), αλλά «ξύνει» μια πλατιά επιφάνεια. Αυτή η τριβή δημιουργεί τις πλούσιες αρμονικές και τον χαρακτηριστικό μεταλλικό βόμβο του Σιτάρ.
ΤΕΧΝΙΚΑ TRIVIA ΓΙΑ ΤΟ BLOG
ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ: Ένα τυπικό Σιτάρ έχει 18 έως 21 χορδές. Μόνο οι 6 ή 7 είναι κύριες (αυτές που παίζει ο μουσικός). Οι υπόλοιπες βρίσκονται από κάτω και συντονίζονται μόνες τους!
ΤΟ ΚΟΚΚΑΛΙΝΟ "ΝΥΧΙ" (MIZRAB): Ο μουσικός δεν παίζει με τα δάχτυλα, αλλά φοράει στο δείκτη ένα σκληρό σύρμα σε σχήμα πυραμίδας. Η κατασκευή αυτού του νυχιού είναι εξίσου σημαντική για την καθαρότητα της επίθεσης του ήχου.
ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ (INLAY): Τα λευκά σχέδια που βλέπετε στα ακριβά Σιτάρ δεν είναι ζωγραφισμένα. Είναι ένθετα κομμάτια από κόκαλο ή σελουλόιντ, σκαλισμένα στο χέρι, που συχνά απεικονίζουν φύλλα αμπέλου ή εθνικά μοτίβα.Η κατασκευή του Tabla (Τάμπλα) θεωρείται η κορωνίδα της οργανοποιίας κρουστών, καθώς είναι το μοναδικό τύμπανο στον κόσμο που μπορεί να κουρδιστεί με απόλυτη ακρίβεια σε μια συγκεκριμένη νότα, λειτουργώντας σχεδόν σαν πνευστό ή έγχορδο όργανο.
Αποτελείται από ένα ζεύγος τυμπάνων: το δεξί (Dayan) και το αριστερό (Bayan).
1. DAYAN (ΤΟ ΔΕΞΙ ΤΥΜΠΑΝΟ): Ο "ΨΑΛΤΗΣ"
Είναι το ξύλινο τύμπανο που παράγει τις υψηλές, μελωδικές νότες.
ΤΟ ΞΥΛΟ (KUNDA): Σκαλίζεται από ένα ενιαίο κομμάτι βαρέος ξύλου, συνήθως Shisham (ινδική τριανταφυλλιά) ή Teak. Το ξύλο πρέπει να είναι "γεμάτο" και χωρίς ρόζους, καθώς το βάρος του καθορίζει τη σταθερότητα του κουρδίσματος. Το εσωτερικό του σκαλίζεται σε σχήμα κώνου ή καμπάνας.
ΟΙ ΚΥΛΙΝΔΡΟΙ (GATTA): Ανάμεσα στα δερμάτινα λουριά και το ξύλο τοποθετούνται 8 οκτώ ξύλινοι κύλινδροι. Μετακινώντας αυτούς τους κυλίνδρους πάνω ή κάτω με ένα σφυράκι, ο μουσικός αλλάζει την τάση του δέρματος για το κούρδισμα.
2. BAYAN (ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΤΥΜΠΑΝΟ): ΤΟ "ΜΠΑΣΟ"
Είναι το μεταλλικό τύμπανο που παράγει τους βαθείς, αντηχούντες ήχους.
ΤΟ ΥΛΙΚΟ: Κατασκευάζεται από χαλκό, ορείχαλκο ή νικέλιο. Στα πολύ ακριβά Τάμπλα, το Bayan είναι αρκετά βαρύ (3-4 κιλά), καθώς το πάχος του μετάλλου εμποδίζει τις ανεπιθύμητες δονήσεις και δίνει "όγκο" στο μπάσο.
ΤΟ ΣΧΗΜΑ: Είναι ημισφαιρικό (σαν καζάνι), επιτρέποντας στον καρπό του μουσικού να πιέζει τη μεμβράνη για να δημιουργεί το χαρακτηριστικό εφέ "γλιστρήματος" του τόνου.
3. Η ΜΕΜΒΡΑΝΗ (PURI): ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΜΥΣΤΙΚΟ
Η μεμβράνη δεν είναι ένα απλό δέρμα, αλλά μια σύνθετη κατασκευή τριών στρωμάτων.
MAIDAN (Το κύριο δέρμα): Η κεντρική επιφάνεια από δέρμα κατσίκας που δονείται.
KINAR (Το δαχτυλίδι): Ένα δεύτερο στρώμα δέρματος περιμετρικά, που "πνίγει" τις αιχμηρές αρμονικές και καθαρίζει τον ήχο.
SIYAHI (Ο μαύρος κύκλος): Το πιο κρίσιμο σημείο. Είναι μια μόνιμη πάστα από ρινίσματα σιδήρου, κάρβουνο και αλεύρι ρυζιού.
Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΠΑΣΤΑΣ: Απλώνεται σε δεκάδες λεπτές στρώσεις. Κάθε στρώση πρέπει να στεγνώσει και να τριφτεί με μια λεία πέτρα πριν μπει η επόμενη.
Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: Η πάστα προσθέτει βάρος στο κέντρο, επιτρέποντας στη μεμβράνη να δονείται με μαθηματική αρμονία. Χωρίς το Siyahi, το Τάμπλα θα ακουγόταν σαν ένα απλό, ξερό τύμπανο δρόμου.
4. ΤΑ ΛΟΥΡΙΑ (CHATI) ΚΑΙ Η ΠΛΕΞΗ
Τα δύο τύμπανα δένονται με μακριά λουριά από δέρμα αγελάδας ή βουβαλιού. Το συνολικό μήκος του λουριού για ένα μόνο τύμπανο μπορεί να φτάσει τα 10-12 μέτρα! Η πλέξη πρέπει να είναι εξαιρετικά σφιχτή, καθώς η πίεση που ασκείται στη μεμβράνη είναι τεράστια.
TRIVIA ΓΙΑ ΤΟ BLOG: "ΤΟ ΤΥΜΠΑΝΟ ΠΟΥ ΜΙΛΑΕΙ"
ΤΟ "ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ" ΤΟΥ ΗΧΟΥ: Οι παλιοί μάστορες λένε ότι ένα Τάμπλα "ωριμάζει" με τον καιρό. Όσο περισσότερο παίζεται, τόσο οι στρώσεις του Siyahi σταθεροποιούνται και ο ήχος γίνεται πιο "γλυκός".
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΖΕΣΤΗ: Οι μουσικοί τοποθετούν πάντα τα Τάμπλα πάνω σε υφασμάτινα δαχτυλίδια (Bira), όχι μόνο για σταθερότητα, αλλά και για να μονώνουν το όργανο από το κρύο ή τη ζέστη του εδάφους που επηρεάζει το μέταλλο και το ξύλο.
ΤΟ ΣΦΥΡΑΚΙ (HATHORI): Είναι το απαραίτητο εργαλείο του μουσικού. Κατά τη διάρκεια της συναυλίας, ο παίκτης χτυπά το στεφάνι του Dayan για να διορθώσει το κούρδισμα, μια κίνηση που απαιτεί απόλυτη ακοή.
.jpeg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου