1. Ιστορικό και Βιβλικό Πλαίσιο
Στη βιβλική παράδοση, ο Δαυίδ δεν είναι μόνο ο βασιλιάς που ένωσε το Ισραήλ, αλλά πρωτίστως ο "Γλυκός Ψαλμωδός". Η σχέση του με την άρπα ξεκινά πριν την άνοδό του στον θρόνο, όταν ως νεαρός βοσκός καλούνταν στην αυλή του βασιλιά Σαούλ. Ο Σαούλ υπέφερε από ένα "πονηρό πνεύμα" (πιθανώς μια μορφή βαριάς μελαγχολίας ή κατάθλιψης) και ο μόνος τρόπος να βρει γαλήνη ήταν ο ήχος της άρπας
του Δαυίδ."Και όποτε το πνεύμα το πονηρό ερχόταν στον Σαούλ, ο Δαυίδ έπαιρνε την κινύρα και έπαιζε με το χέρι του· και ο Σαούλ ανακουφιζόταν και ένιωθε καλύτερα, και το πνεύμα το πονηρό έφευγε από αυτόν." (Α' Βασιλείων 16:23).
Αυτή η αναφορά αποτελεί την πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση μουσικοθεραπείας στην ιστορία της ανθρωπότητας.
2. Οργανοποιία: Kinnor ή Άρπα;
Υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση στην οργανοποιία για το τι ακριβώς ήταν το όργανο του Δαυίδ. Στο εβραϊκό κείμενο αναφέρεται ως Kinnor (Κινύρα).
Η Μορφή: Αν και μεταφράζεται ως "άρπα", οι περισσότεροι αρχαιομουσικολόγοι συμφωνούν ότι δομικά έμοιαζε περισσότερο με λύρα (παρόμοια με τις λύρες της Μεσοποταμίας). Είχε δύο βραχίονες και έναν ζυγό στην κορυφή.
Οι Χορδές: Παραδοσιακά είχε δέκα χορδές (Ψαλμός 33:2: "ψάλατε αυτώ εν ψαλτηρίω δεκαχόρδω"). Σύμφωνα με την παράδοση, οι χορδές κατασκευάζονταν από τα λεπτά έντερα προβάτων.
Το Ξύλο: Η Βίβλος αναφέρει τη χρήση ξύλου αρκεύθου ή σανδαλόξυλου (algum wood) για την κατασκευή των οργάνων του Ναού, υλικά που εισάγονταν από μακρινές χώρες (όπως η Οφείρ) και φημίζονταν για την πυκνότητα και την ηχητική τους αντοχή.
3. Η Κατασκευή και ο Θρύλος του Βοριά
Μια από τις πιο όμορφες παραδόσεις (από το Ταλμούδ) αναφέρει ότι η άρπα του Δαυίδ είχε "μαγικές" ιδιότητες. Ο Δαυίδ την είχε κρεμασμένη πάνω από το κρεβάτι του. Τα μεσάνυχτα, όταν φυσούσε ο βόρειος άνεμος, οι χορδές της άρπας δονούνταν μόνες τους και το όργανο άρχιζε να παίζει μια ουράνια μουσική. Αυτός ήταν ο ήχος που ξυπνούσε τον Δαυίδ για να ξεκινήσει τη συγγραφή των Ψαλμών και την προσευχή.
Από πλευράς οργανοποιίας, αυτό περιγράφει το φαινόμενο της Αιολικής Άρπας, όπου ο άνεμος δημιουργεί αρμονικές δονήσεις χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση, κάτι που ενίσχυε την πεποίθηση ότι το όργανο ήταν απευθείας συνδεδεμένο με το Θείο Πνεύμα.
4. Η Συμβολική των 10 Χορδών
Στον εβραϊκό μυστικισμό (Καμπάλα), οι δέκα χορδές της άρπας αντιστοιχούν στις Δέκα Σεφιρώτ (τις δέκα ιδιότητες ή εκπορεύσεις του Θεού). Ο οργανοποιός που κατασκεύαζε ένα τέτοιο όργανο δεν ρύθμιζε απλώς νότες, αλλά προσπαθούσε να ισορροπήσει τις συμπαντικές δυνάμεις.
Η 8η χορδή θεωρούνταν η "χορδή του Μεσσία", η οποία θα ηχούσε μόνο στους έσχατους χρόνους, παράγοντας έναν ήχο που δεν έχει ακουστεί ποτέ ξανά στη δημιουργία.
5. Η Άρπα ως Εθνικό Σύμβολο
Η άρπα του Δαυίδ δεν έμεινε μόνο στις θρησκευτικές πινακίδες. Έγινε το έμβλημα του εβραϊκού πολιτισμού. Σήμερα, η "Πόλη του Δαυίδ" στην Ιερουσαλήμ χρησιμοποιεί την άρπα ως επίσημο σύμβολό της. Στην οργανοποιία, η προσπάθεια ανακατασκευής της βιβλικής κινύρας (kinnor) αποτελεί μέχρι σήμερα πρόκληση, με πολλούς τεχνίτες να προσπαθούν να συνδυάσουν τα αρχαιολογικά ευρήματα από τη Μεσοποταμία και την Αίγυπτο με τις περιγραφές των βιβλικών κειμένων.
Βιβλιογραφία
Sendrey, Alfred. (1969). Music in Ancient Israel. New York: Philosophical Library.
Braun, Joachim. (2002). Music in Ancient Israel/Palestine: Archaeological, Written, and Comparative Sources. Eerdmans Publishing.
Montagu, Jeremy. (2002). Musical Instruments of the Bible. Scarecrow Press.
Sachs, Curt. (1940). The History of Musical Instruments. W. W. Norton & Company.
Werner, Eric. (1959). The Sacred Bridge: The Interdependence of Liturgy and Music in Synagogue and Church during the First Millennium.Συμπέρασμα: Η άρπα του Βασιλιά Δαυίδ είναι το απόλυτο παράδειγμα του πώς ένα μουσικό όργανο μπορεί να γίνει το μέσο για τη διατήρηση της ψυχικής υγείας και της πνευματικής σύνδεσης. Για τον οργανοποιό, παραμένει το "ιερό δισκοπότηρο" της κατασκευής εγχόρδων, αντιπροσωπεύοντας την απόλυτη αρμονία μεταξύ ύλης και πνεύματος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου