Το Koboz (Κομπόζ) δεν είναι απλώς ένα όργανο, αλλά το ηχητικό σύμβολο της μετακίνησης των Μαγυάρων από την Ανατολή στη Δύση. Η κατασκευή του και η ιστορία του μαρτυρούν τις βαθιές ρίζες του στην κεντρική Ασία και την αντοχή του μέσα στους αιώνες.
Ιστορική Διαδρομή
Η καταγωγή του Koboz εντοπίζεται στις τουρκογενείς φυλές της Κεντρικής Ασίας (συγγενεύει με το kopuz των Τούρκων και των Αζέρων). Οι Μαγυάροι το έφεραν μαζί τους κατά τη διάρκεια της μεγάλης μετανάστευσης.
Ο Μουσικός των Συνόρων: Στην μεσαιωνική Ουγγαρία, το Koboz ήταν το όργανο που έβρισκες
παντού: από τα στρατόπεδα των πολεμιστών στις συνοριακές γραμμές (végvári vitézek), μέχρι τις αυλές των βασιλιάδων.Η Επιβίωση: Ενώ στην κεντρική Ουγγαρία υποχώρησε μπροστά στο λαούτο της Αναγέννησης, το Koboz επιβίωσε στις κοινότητες των Τσάνγκο (Moldavian Csángó), των Ούγγρων που ζούσαν απομονωμένοι στη Μολδαβία, διατηρώντας την αρχέγονη μορφή του μέχρι σήμερα.
Κατασκευή και Τεχνικά Χαρακτηριστικά
Η κατασκευή του Koboz είναι "σκληρή" και πρακτική, φτιαγμένη για να αντέχει στις κακουχίες της περιπλάνησης.
Το Σώμα: Έχει το χαρακτηριστικό αχλαδόσχημο σώμα, το οποίο παραδοσιακά σκαλιζόταν από ένα ενιαίο κομμάτι ξύλου (συνήθως σφένδαμο ή κερασιά). Η πλάτη του είναι κυρτή και βαθιά, κάτι που του δίνει τον χαρακτηριστικό "ξερό" αλλά γεμάτο ήχο.
Το Μπράτσο (Λαιμός): Είναι πολύ κοντό και, το σημαντικότερο, δεν έχει τάστα (frets). Αυτό επιτρέπει στον παίκτη να κάνει μικροτονικές αναλύσεις και γλιστρήματα (glissando), θυμίζοντας την ανθρώπινη φωνή.
Το Κούρδισμα: Ο λαιμός του καταλήγει σε ένα κεφαλάρι που γέρνει απότομα προς τα πίσω (σχεδόν σε γωνία 90 μοιρών). Έχει συνήθως 4 ζεύγη χορδών (διπλές χορδές), οι οποίες κουρδίζονται με τρόπο που επιτρέπει στον μουσικό να κρατά έναν ισχυρό ρυθμό, παίζοντας ταυτόχρονα μελωδία και συνοδεία.
Η Πένα: Οι παλιοί Igrice το έπαιζαν συχνά με ένα μακρύ φτερό χήνας ή με ένα σκληρό κομμάτι δέρματος, χτυπώντας τις χορδές με δύναμη για να ακούγεται το όργανο πάνω από τις φωνές των πολεμιστών.
Ο Ρόλος του στην Αφήγηση
Λόγω της κατασκευής του, το Koboz έχει πολύ μικρή διάρκεια ήχου (sustain). Αυτό το καθιστά ιδανικό για το "Parlando" στυλ των Ούγγρων: ο μουσικός χτυπά τη χορδή, ο ήχος σβήνει γρήγορα και αφήνει χώρο στον λόγο του αφηγητή να ακουστεί καθαρά.
«Το Κομπόζ δεν τραγουδάει μόνο του. Το Κομπόζ περιμένει το στόμα του άντρα να πει την αλήθεια και τότε μόνο δίνει το ρυθμό στο αίμα.» (Παλιά ρήση των Igrice)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου