ΚΡΗΤΙΚΗ ΛΥΡΑ

ΜΕΡΟΣ 1ο: ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ, ΞΥΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΚΑΦΟΥΣ 

1.1 Η Ιστορική Διαδρομή και η Καταγωγή

Η Κρητική λύρα δεν είναι απλώς ένα μουσικό όργανο· είναι το σύμβολο μιας ολόκληρης πολιτισμικής ταυτότητας. Ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια της βυζαντινής αχλαδόσχημης λύρας, η οποία εμφανίστηκε στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου γύρω στον 10ο αιώνα μ.Χ. Στην Κρήτη, το όργανο αυτό βρήκε το ιδανικό "έδαφος" για να εξελιχθεί.

Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, υπήρχαν δύο βασικοί τύποι:

1. Το Λυράκι: Μικρό, με οξύ ήχο, ιδανικό για να δίνει τον ρυθμό στα γρήγορα πηδηχτά του νησιού.

Κατασκευή DIY μουσικού οργάνου ( ταμπουρά ) από νεροκολοκύθα

Ακολουθεί μια αναλυτική περιγραφή της διαδικασίας κατασκευής του ταμπουρά από νεροκολοκύθα, όπως παρουσιάζεται στο βίντεο:

1. Προετοιμασία του Σώματος (Κολοκύθα)

Η διαδικασία ξεκινά με μια αποξηραμένη νεροκολοκύθα. Ο δημιουργός την κόβει με ειδικό δίσκο και

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΠΟΥΡΔΑΚΛΑΚΗΣ

 

ΤΖΟΥΡΑΣ

Ιστορική Διαδρομή και Εξέλιξη

Η ιστορία του τζουρά είναι η ιστορία της ελληνικής αστικής λαϊκής μουσικής συμπυκνωμένη σε ένα ηχείο. Ανήκει στην οικογένεια των λαουτοειδών με μακρύ βραχίονα. Η λέξη "τζουράς"

προέρχεται από το τουρκικό "cura", που σημαίνει μικρόσωμος, λιπόσαρκος.

Στην Ελλάδα, ο τζουράς διαχωρίστηκε από τον ταμπουρά όταν άρχισαν να χρησιμοποιούνται σταθερά μεταλλικά τάστα (μπερντέδες) αντί για τους μετακινούμενους εντέρινους δεσμούς. Στις αρχές του 20ου αιώνα, ήταν το όργανο της παρανομίας. Λόγω του μικρού του σκάφους, οι ρεμπέτες μπορούσαν να τον κρύψουν κάτω από το σακάκι τους (εξού και η ονομασία "γονάτο" σε κάποιες περιπτώσεις). Ενώ το μπουζούκι γινόταν πιο "φανταχτερό" και μεγάλο, ο τζουράς κράτησε τον πρωτόγονο, μεταλλικό και "ξερό" ήχο που θυμίζει περισσότερο την ατμόσφαιρα του μεσοπολέμου.

Η Φιλοσοφία της Ξυλείας (Raw Materials)

Η κατασκευή ξεκινάει από το δάσος. Ένας οργανοποιός δεν αγοράζει απλά ξύλο, αγοράζει "δονήσεις".

Η ΜΕΓΑΛΗ ΛΥΡΑ ΤΗΣ ΟΥΡ

 Η Λύρα του Ταύρου (γνωστή και ως Μεγάλη Λύρα της Ουρ) δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό εύρημα, αλλά το απόλυτο σύμβολο της μουσικής πολυπλοκότητας και του πνευματικού βάθους των Σουμερίων. Ανακαλύφθηκε από τον Sir Leonard Woolley τη δεκαετία του 1920 στους Βασιλικούς Τάφους της Ουρ και χρονολογείται γύρω στο 2550 π.Χ.

1. Η ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΙΚΗ ΤΗΣ

Η Λύρα αυτή αποτελεί ένα αριστούργημα της αρχαίας οργανοποιίας, συνδυάζοντας την ακουστική λειτουργικότητα με την υψηλή τέχνη.

Το Χρυσό Κεφάλι του Ταύρου: Στην πρόσοψη του ηχείου δεσπόζει η κεφαλή ενός ταύρου από σφυρήλατο χρυσό, με μάτια από λάπις λάζουλι. Ο ταύρος στη Μεσοποταμία συμβόλιζε τον θεό Σαμάς (τον θεό του Ήλιου και της Δικαιοσύνης), αλλά και τη γονιμότητα και την ισχύ.

Η "Γενειάδα" από Λάπις Λάζουλι: Ο ταύρος φέρει μια τεχνητή γενειάδα από το πολύτιμο μπλε πέτρωμα λάπις λάζουλι, στοιχείο που υποδηλώνει τη

ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑΣ

 

1. ΤΑ ΕΓΧΟΡΔΑ (ΧΟΡΔΟΦΩΝΑ)

Τα έγχορδα ήταν τα «αριστοκρατικά» όργανα. Η κατασκευή τους απαιτούσε εξειδικευμένους τεχνίτες και ακριβά υλικά.

Η Λύρα (Sumerian Lyre)

Ήταν το πιο διαδεδομένο όργανο. Αποτελούνταν από ένα ηχείο (συνήθως ξύλινο), δύο βραχίονες και μια εγκάρσια ράβδο από όπου κρέμονταν οι χορδές.

• Κατασκευή: Το ηχείο είχε συχνά σχήμα σώματος ταύρου. Οι χορδές ήταν φτιαγμένες από έντερα ζώων (catgut).

• Ήχος: Ζεστός, βαθύς και αντηχητικός.

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ: ΤΕΧΝΗ, ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

 

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑΣ: Η ΚΟΙΤΙΔΑ ΤΗΣ

ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ

Η περιοχή ανάμεσα στον Τίγρη και τον Ευφράτη, γνωστή ως Μεσοποταμία (η γη ανάμεσα στους ποταμούς), αποτέλεσε το εργαστήριο όπου σφυρηλατήθηκαν τα βασικά συστατικά του ανθρώπινου πολιτισμού. Σε αυτή την εύφορη ημισέληνο, η ανθρωπότητα πέρασε από την προϊστορία στην ιστορία, εφευρίσκοντας τη γραφή, τον τροχό, τον νόμο και την οργανωμένη θρησκεία.