Η μετάβαση από την αρχαιοελληνική κιθάρα στη σύγχρονη μορφή που όλοι γνωρίζουμε σήμερα, δεν ήταν μια ευθεία γραμμή, αλλά μια εξέλιξη αιώνων που πέρασε μέσα από διαφορετικούς πολιτισμούς και τεχνολογικές καινοτομίες.
Το κλειδί της αλλαγής βρίσκεται σε ένα όργανο που οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν Πανδούριο.
1.
 |
| Μούσα παίζει πανδούρα, λεπτομέρεια βασικό ανάγλυφο από τη Μαντίνεια, 4ος αιώνας π.Χ. (ΝΑΜΑ)' |
ΤΟ ΠΑΝΔΟΥΡΙΟ: Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΟΝΟΣ ΤΟΥ "ΜΠΡΑΤΣΟΥ"
Ενώ η αρχαία κιθάρα ήταν ένα όργανο με "ανοιχτές" χορδές (τύπου λύρας), το Πανδούριο (ή τρίχορδο) εισήγαγε για πρώτη φορά την έννοια του λαιμού (neck).
Η καινοτομία: Ο μουσικός μπορούσε να πιέσει τη χορδή πάνω στο ξύλο, αλλάζοντας το μήκος της και παράγοντας πολλές νότες από μία μόνο χορδή.
Η εξέλιξη: Αυτή η δομή μεταφέρθηκε στους Ρωμαίους και αργότερα στους Βυζαντινούς (θαμπούρα), ενώ παράλληλα στην Ανατολή εξελίχθηκε στο Ούτι.
2. Η ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ "ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ" (8ος - 13ος ΑΙΩΝΑΣ)
 |
| Ρωμαϊκή ή Βυζαντινή Πανδούρα από ψηφιδωτό του 6ου αι. μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη. |
Η σύγχρονη κιθάρα άρχισε να παίρνει μορφή στην Ισπανία. Εκεί συναντήθηκαν δύο διαφορετικές παραδόσεις:
Η Guitarra Latina: Είχε στενή μέση, καμπύλες και παιζόταν στην Ευρώπη.
Η Guitarra Morisca: Φερμένη από τους Μαυριτανούς, είχε οβάλ σώμα και θύμιζε περισσότερο το ούτι.
Σταδιακά, η "Λατινική" εκδοχή επικράτησε λόγω της ευκολίας στο κράτημα και της χρήσης εντέρινων δεσμών στο μπράτσο, που ήταν οι πρόγονοι των σημερινών τάστων.
3. Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΗ VIHUELA ΚΑΙ Η ΜΠΑΡΟΚ ΚΙΘΑΡΑ
Τον 16ο αιώνα, η κιθάρα αρχίζει να μοιάζει πολύ με τη σημερινή, αλλά έχει ακόμα κάποιες ιδιαιτερότητες:
Διπλές Χορδές (Courses): Οι χορδές δεν ήταν μονές, αλλά ζευγάρια (όπως στο σημερινό μπουζούκι ή τη δωδεκάχορδη κιθάρα).
Η Μπαρόκ Κιθάρα: Είχε 5 ζεύγη χορδών και ένα πολύ περίτεχνο "ρόδανκα" (διακοσμητική τρύπα) στο κέντρο του ηχείου.
4. Η ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΩΝ 6 ΜΟΝΩΝ ΧΟΡΔΩΝ (18ος ΑΙΩΝΑΣ)
Γύρω στο 1780, στην Ιταλία και τη Γαλλία, οι οργανοποιοί πήραν μια καθοριστική απόφαση:
Κατήργησαν τα ζεύγη χορδών και κράτησαν 6 μονές χορδές.
Αντικατέστησαν τους δερμάτινους δεσμούς στο μπράτσο με σταθερά μεταλλικά τάστα.
Αντικατέστησαν τους ξύλινους πείρους κουρδίσματος με μεταλλικά κλειδιά (μηχανισμούς με γρανάζια).
5. Ο ANTONIO DE TORRES: Ο ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ ΤΗΣ "ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ" ΚΙΘΑΡΑΣ
Όλα όσα βλέπουμε σήμερα σε μια κλασική κιθάρα οριστικοποιήθηκαν από τον Antonio de Torres το 1850.
Το Σώμα: Το μεγάλωσε για να έχει περισσότερο μπάσο και όγκο.
Το Καπάκι: Εφηύρε το σύστημα "βεντάλιας" (ξύλινες ενισχύσεις στο εσωτερικό), που επέτρεπε στο ξύλο να είναι λεπτό και να δονείται έντονα χωρίς να σπάει.
Η Ταστιέρα: Την έκανε πιο φαρδιά για να διευκολύνει την κλασική δεξιοτεχνία.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΧΡΟΝΟΥ
Αρχαιότητα: Κιθάρα (τύπου λύρας) & Πανδούριο (με λαιμό).
Μεσαίωνας: Guitarra Latina (πρώιμο σχήμα "8").
Αναγέννηση: Vihuela (6 διπλές χορδές).
Μπαρόκ: 5 διπλές χορδές, περίτεχνα σκαλίσματα.
1850: Η Κλασική Κιθάρα του Torres (η βάση για όλα τα σημερινά είδη).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου