Στην ιστορία του ρεμπέτικου, ο όρος ΜΙΣΟΜΠΟΥΖΟΥΚΟ δεν είναι απλώς ένα υποκοριστικό, αλλά περιγράφει ένα συγκεκριμένο υβριδικό όργανο που κατέχει τη δική του θέση στην οικογένεια των ταμπουράδων. Για να καταλάβουμε γιατί το όργανο του Μάρκου Βαμβακάρη δεν πρέπει να συγχέεται με τον τζουρά, πρέπει να κοιτάξουμε τις προδιαγραφές του:
1. Η ΚΛΙΜΑΚΑ (ΤΟ ΜΑΝΙΚΙ) Η βασική διαφορά βρίσκεται στο μήκος της χορδής που πάλλεται.
Το Μισομπούζουκο: Διαθέτει το μακρύ μανίκι ενός κανονικού μπουζουκιού (κλίμακα περίπου 67-68 εκατοστά). Αυτό επιτρέπει στον μουσικό να έχει την ίδια άνεση στις κινήσεις και την ίδια έκταση στις νότες όπως στο μεγάλο μπουζούκι.
Ο Τζουράς: Είναι ένα συνολικά μικρότερο όργανο, με κοντύτερο μανίκι και μικρότερη κλίμακα, γεγονός που αλλάζει την απόσταση ανάμεσα στα τάστα και την αίσθηση στο παίξιμο.
2. ΤΟ ΣΚΑΦΟΣ (ΤΟ ΗΧΕΙΟ)
Το Μισομπούζουκο: Ονομάζεται έτσι γιατί το σκάφος του έχει το μισό μέγεθος (όγκο) από το σκάφος ενός κανονικού μπουζουκιού. Είναι πιο ρηχό και πιο στενό, αλλά διατηρεί το σχήμα του «δάκρυος». Αυτός ο περιορισμένος όγκος δίνει στο όργανο τον χαρακτηριστικό «ξερό» και οξύ ήχο που ακούμε στις πρώτες ηχογραφήσεις του Μάρκου, ο οποίος «κόβει» μέσα στην ενορχήστρωση χωρίς να μπουκώνει.
Ο Τζουράς: Έχει ακόμα μικρότερο, σχεδόν μικροσκοπικό σκάφος, το οποίο συχνά είναι σκαφτό (από ένα ενιαίο κομμάτι ξύλου) και παράγει έναν ήχο πιο πρίμο και λιγότερο «γεμάτο» από το μισομπούζουκο.
3. Ο ΗΧΟΣ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ Ο Μάρκος επέλεξε το μισομπούζουκο γιατί χρειαζόταν ένα όργανο που να είναι εύκολο στη μεταφορά (στα λιμάνια και τους τεκέδες), αλλά να έχει τη δύναμη και την ακρίβεια ενός κανονικού οργάνου. Το μισομπούζουκο του επέτρεπε να παίζει με την ίδια δεξιοτεχνία που θα έπαιζε σε ένα μεγάλο μπουζούκι, αλλά με μια ηχητική ταυτότητα που ήταν πιο επιθετική και λιγότερο «γλυκιά».
ΓΙΑΤΙ Ο ΜΑΡΚΟΣ ΕΛΕΓΕ «ΜΙΣΟΜΠΟΥΖΟΥΚΟ» Στην αυτοβιογραφία του και στις διηγήσεις του, ο Μάρκος χρησιμοποιεί τον όρο με ακρίβεια. Για τους παλιούς οργανοπαίχτες, ο τζουράς θεωρούνταν συχνά ένα όργανο «συνοδείας» ή για προσωπική διασκέδαση, ενώ το μισομπούζουκο ήταν ένα πλήρες σολιστικό όργανο που μπορούσε να ηγηθεί μιας ορχήστρας.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ: > Όταν αναφερόμαστε στον Μάρκο Βαμβακάρη, ο όρος ΜΙΣΟΜΠΟΥΖΟΥΚΟ είναι ο μόνος ιστορικά και τεχνικά ορθός. Οποιαδήποτε ταύτιση με τον τζουρά αποτελεί ορολογικό λάθος που υποβαθμίζει την κατασκευαστική ιδιαιτερότητα του οργάνου που γέννησε τον Πειραιώτικο ήχο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου