Η κατασκευή του τουρκικού ουτιού (Ud) αποτελεί μια από τις πιο λεπτές και απαιτητικές τέχνες της ανατολικής οργανοποιίας. Σε αντίθεση με το αραβικό ούτι, το τουρκικό διακρίνεται για τον ελαφρώς μικρότερο σκελετό του, το λαμπρό ηχόχρωμα και την εξαιρετικά χαμηλή απόσταση των χορδών από την ταστιέρα, γεγονός που απαιτεί μαθηματική ακρίβεια κατά τη συναρμολόγηση.
.jpeg) |
4. ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΡΙ ΚΑΙ ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ (BURGULUK)Η απότομη γωνία του κεφαλαριού είναι εμφανής. Αυτή η γεωμετρία εξασφαλίζει ότι οι χορδές πιέζονται σταθερά πάνω στον πάνω καβαλάρη (Nut), αποτρέποντας ανεπιθύμητους τριγμούς και εξασφαλίζοντας καθαρότητα στον ήχο. |
Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΞΥΛΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΑΦΟΣ (SIRT)
Το σκάφος του ουτιού, που θυμίζει κομμένο αχλάδι, αποτελείται από λεπτές ξύλινες λωρίδες, τις «ντούγες». Στην τουρκική σχολή, η επιλογή του ξύλου για το σκάφος καθορίζει όχι μόνο την αισθητική αλλά και την ταχύτητα αντανάκλασης του ήχου. Τα συνηθέστερα υλικά είναι η καρυδιά, ο σφένδαμος, το παλίσανδρο και ο έβενος.
Η διαδικασία ξεκινά με την κοπή των λωρίδων σε πάχος περίπου 2,5 έως 3 χιλιοστών. Οι ντούγες θερμαίνονται σε ειδικά καλούπια για να πάρουν την κυρτή τους κλίση. Ο αριθμός των λωρίδων σε ένα
τουρκικό ούτι κυμαίνεται συνήθως από 17 έως 23. Η συναρμολόγηση γίνεται πάνω σε ένα σταθερό καλούπι, όπου οι ντούγες κολλούνται μεταξύ τους πλευρικά. Η ακρίβεια της ένωσης είναι τέτοια που, μετά το τρίψιμο, το σκάφος πρέπει να φαίνεται σαν ένα ενιαίο, συμπαγές σώμα. Στο εσωτερικό, οι ενώσεις ενισχύονται με λεπτές λωρίδες χαρτιού ή υφάσματος εμβαπτισμένου σε κόλλα, εξασφαλίζοντας δομική σταθερότητα χωρίς να προστίθεται περιττό βάρος.ΤΟ ΚΑΠΑΚΙ (GÖĞÜS): Ο ΠΑΛΜΟΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ
3. ΟΙ ΠΕΡΙΤΕΧΝΕΣ ΡΟΖΕΤΕΣ (KAFES)
ς που επιτρέπει τη σωστή διαφυγή του αέρα, διατηρώντας ταυτόχρονα τη στιβαρότητα του καπακιού. |
Αν το σκάφος είναι το σώμα, το καπάκι είναι ο πνεύμονας του ουτιού. Για το τουρκικό ούτι χρησιμοποιείται αποκλειστικά κορυφαίας ποιότητας ερυθρελάτη (Picea abies), συχνά από τις περιοχές του Καυκάσου ή των Άλπεων. Το ξύλο πρέπει να έχει πολύ πυκνά και παράλληλα νερά, ένδειξη ότι το δέντρο αναπτύχθηκε αργά σε ψυχρό κλίμα.
Το πάχος του καπακιού στο τουρκικό ούτι είναι λεπτότερο από εκείνο του αραβικού, φτάνοντας συχνά τα 1,8 έως 2,2 χιλιοστά. Αυτή η λεπτότητα χαρίζει στο όργανο την χαρακτηριστική του «ευαισθησία» και τον λαμπρό, πρίμο ήχο. Εσωτερικά, το καπάκι ενισχύεται από επτά ή περισσότερα οριζόντια καμάρια (balkon). Η τοποθέτηση και το σκάλισμα των καμαριών είναι το μεγάλο μυστικό του οργανοποιού. Κάθε καμάρι λιμάρεται με το χέρι μέχρι το καπάκι να αποκτήσει τη σωστή ιδιοσυχνότητα όταν το χτυπά ο τεχνίτης.
Στο καπάκι ανοίγονται τρεις οπές (ηχείο), μία μεγάλη κεντρική και δύο μικρότερες. Στην τουρκική παράδοση, οι οπές αυτές καλύπτονται από περίτεχνα σκαλιστές ροζέτες (kafes), συνήθως από οστό ή ξύλο, οι οποίες πέρα από τη διακόσμηση, επηρεάζουν τη ροή του αέρα και το «χρώμα» των χαμηλών συχνοτήτων.
ΤΟ ΜΠΡΑΤΣΟ ΚΑΙ Η ΓΩΝΙΑ ΚΛΙΣΗΣ (SAP VE EĞİM)
Το μπράτσο του ουτιού είναι κοντό, χωρίς τάστα, επιτρέποντας στον μουσικό να εκτελεί τα μικροτονικά διαστήματα (κόμματα) της μακαμικής μουσικής. Κατασκευάζεται από ένα συμπαγές κομμάτι ξύλου, συνήθως καρυδιά ή σφένδαμο, και επενδύεται με μια ταστιέρα από έβενο.
Η πιο κρίσιμη στιγμή στην κατασκευή είναι η ένωση του μπράτσου με το σκάφος. Στο τουρκικό ούτι, η γωνία πρέπει να είναι τέτοια ώστε οι χορδές να βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 3 χιλιοστών από την ταστιέρα στο σημείο που το μπράτσο συναντά το σώμα. Αυτό απαιτεί απόλυτη ευθυγράμμιση. Αν η γωνία ξεφύγει έστω και μισή μοίρα, το όργανο θα είναι είτε πολύ σκληρό στο παίξιμο, είτε οι χορδές θα βρίσκουν στο καπάκι (τριγμός).
Το κεφαλάρι (burguluk) κολλιέται στο πάνω μέρος του μπράτσου με μια απότομη γωνία περίπου 45-60 μοιρών. Αυτή η γωνία εξασφαλίζει την απαραίτητη πίεση των χορδών πάνω στον «πάνω καβαλάρη» (baş eşik), ώστε ο ήχος να είναι καθαρός και με διάρκεια.
Ο ΚΑΒΑΛΑΡΗΣ (EŞΙΚ) ΚΑΙ ΤΟ ΦΙΝΙΡΙΣΜΑ
Ο καβαλάρης του ουτιού είναι «σταθερός», δηλαδή κολλιέται απευθείας πάνω στο καπάκι. Στο τουρκικό ούτι, ο καβαλάρης είναι ιδιαίτερα ελαφρύς και λεπτός, κατασκευασμένος συνήθως από καρυδιά ή παλίσανδρο. Η θέση του καθορίζεται με βάση την κλίμακα του οργάνου (συνήθως 58,5 εκ. για το τουρκικό ούτι). Η κόλληση του καβαλάρη απαιτεί μεγάλη προσοχή, καθώς η παραμικρή μετακίνηση θα αλλοιώσει τον τονισμό (intonation) του οργάνου.
Όσον αφορά το φινίρισμα, η τουρκική σχολή χωρίζεται σε δύο τάσεις:
Φυσικό φινίρισμα: Το καπάκι παραμένει χωρίς βερνίκι ή με μια εξαιρετικά λεπτή στρώση γομαλάκας, ώστε να μην περιορίζεται η δόνηση.
Γαλλική γυάλιση (Gomalak): Το σκάφος και το μπράτσο λουστράρονται με το χέρι για προστασία και αισθητική ανάδειξη των νερών του ξύλου.
Το αποτέλεσμα είναι ένα όργανο με βαθύ μπάσο, αλλά και κρυστάλλινα πρίμα, ικανό να αποδώσει τις λεπτές αποχρώσεις της οθωμανικής κλασικής μουσικής. Η κατασκευή ενός τέτοιου οργάνου μπορεί να απαιτήσει από 150 έως 250 ώρες εργασίας, ανάλογα με την πολυπλοκότητα της διακόσμησης και το σκάλισμα των ροζετών.Συνεχίζουμε λοιπόν με την ανάλυση της κατασκευής του Τουρκικού Ουτιού, εστιάζοντας στις τεχνικές λεπτομέρειες που καθορίζουν τον ιδιαίτερο ήχο του και τη δομική του αντοχή.
Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ "BRACING" (BALKON) ΣΤΟ ΚΑΠΑΚΙ
Το σύστημα των εσωτερικών ενισχύσεων, γνωστό ως Balkon, είναι ο παράγοντας που διαφοροποιεί το τουρκικό ούτι από το αραβικό. Στην τουρκική οργανοποιία, τα καμάρια είναι συνήθως επτά και τοποθετούνται παράλληλα μεταξύ τους, αλλά με συγκεκριμένες αποστάσεις που ακολουθούν μαθηματικές αναλογίες.
Ο οργανοποιός σκαλίζει κάθε καμάρι σε σχήμα "τριγωνικό" ή "πυραμιδωτό", ώστε να είναι στιβαρό στη βάση του και λεπτό στην κορυφή. Αυτό επιτρέπει στο καπάκι να αντέχει την πίεση των έντεκα ή δώδεκα χορδών (που μπορεί να φτάσει τα 40-45 κιλά), ενώ ταυτόχρονα το αφήνει ελεύθερο να πάλλεται. Η περιοχή γύρω από τη μεγάλη ροζέτα ενισχύεται με επιπλέον μικρά ξύλινα στηρίγματα, ώστε να μην "βουλιάξει" το ξύλο με την πάροδο του χρόνου.
Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ "ΝΤΟΥΓΑΣ" ΚΑΙ Η ΚΥΡΤΩΣΗ
Η κατασκευή του σκάφους απαιτεί τη χρήση ενός καλουπιού που ονομάζεται Kalıp. Κάθε ντούγα (λωρίδα ξύλου) πρέπει να πλανιστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να στενεύει προς τις δύο άκρες και να φαρδαίνει στο κέντρο. Η κλίση αυτή δεν είναι τυχαία· καθορίζει το τελικό σχήμα "δάκρυ" του οργάνου.
Στην τουρκική σχολή, οι ντούγες κολλούνται μεταξύ τους "σόσομα" (edge-to-edge). Για να επιτευχθεί η τέλεια καμπύλη, ο οργανοποιός χρησιμοποιεί ένα ζεστό σίδερο (bending iron), γύρω από το οποίο λυγίζει το ξύλο αφού το βρέξει ελαφρά. Η θερμότητα αλλάζει τη δομή της λιγνίνης στο ξύλο, επιτρέποντάς του να κρατήσει το σχήμα του μόνιμα. Η χρήση αντιθέτων χρωμάτων ξύλου (π.χ. καρυδιά με σφένδαμο) ανάμεσα στις ντούγες δημιουργεί το χαρακτηριστικό ριγωτό μοτίβο που συναντάμε σε πολλά όργανα υψηλής αισθητικής.
ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΡΙ (BURGULUK) ΚΑΙ ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ
Το κεφαλάρι του τουρκικού ουτιού είναι ένα ξεχωριστό κομμάτι ξύλου που ενώνεται με το μπράτσο μέσω μιας σύνδεσης "χταποδιού" ή "μισόξυλου", η οποία πρέπει να είναι εξαιρετικά ισχυρή. Η γωνία κλίσης του κεφαλιού είναι απαραίτητη για να δημιουργείται η σωστή γωνία θλάσης των χορδών πάνω στον πάνω καβαλάρη (Baş Eşik).
Τα κλειδιά (Burgu) κατασκευάζονται παραδοσιακά από έβενο ή παλίσανδρο. Στο τουρκικό ούτι, τα κλειδιά είναι λεπτότερα και πιο κομψά σε σχέση με άλλα έγχορδα. Η εφαρμογή τους στις τρύπες του κεφαλαριού γίνεται με ειδικό εργαλείο (reamer), ώστε να εφαρμόζουν απόλυτα και να μην "γλιστρούν" κατά το κούρδισμα. Ένα σωστά κατασκευασμένο κεφαλάρι εξασφαλίζει ότι το όργανο θα παραμένει κουρδισμένο ακόμα και μετά από έντονη χρήση.
ΟΙ ΡΟΖΕΤΕΣ (KAFES) ΚΑΙ Η ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΤΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
Οι ροζέτες που καλύπτουν τα ηχεία του ουτιού δεν είναι μόνο διακοσμητικά στοιχεία. Στην τουρκική οργανοποιία, σκαλίζονται παραδοσιακά από οστό, φίλντισι ή λεπτό ξύλο καρυδιάς. Τα σχέδια είναι συνήθως γεωμετρικά ή φυτικά (ισλαμική τέχνη).
Ακουστικά, η ροζέτα λειτουργεί ως φίλτρο. Περιορίζει την ταχύτητα εξόδου του αέρα από το εσωτερικό του σκάφους, ενισχύοντας τις χαμηλές συχνότητες (μπάσα). Αν οι τρύπες της ροζέτας είναι πολύ μεγάλες, ο ήχος γίνεται "άδειος" και χάνει το βάθος του. Αν είναι πολύ μικρές, το όργανο "πνίγεται". Ο οργανοποιός πρέπει να βρει τη χρυσή τομή ανάμεσα στην αισθητική και τη σωστή διανομή του αέρα.
Η ΤΑΣΤΙΕΡΑ (KLAVYE) ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΙΞΙΜΟ
Η ταστιέρα του ουτιού είναι "άταστη" (fretless), γεγονός που επιτρέπει την εκτέλεση των κόμματων (τα μικροδιαστήματα των μακάμ). Κατασκευάζεται από σκληρό ξύλο, κατά προτίμηση έβενο, για να αντέχει στην τριβή από τα νύχια και το πάτημα των χορδών.
Στο τουρκικό ούτι, η ταστιέρα επεκτείνεται πάνω στο καπάκι, φτάνοντας μέχρι την κεντρική ροζέτα. Η επιφάνειά της πρέπει να είναι απόλυτα λεία και ελαφρώς κυρτή (radius), ώστε να διευκολύνει τα γρήγορα περάσματα και τις τεχνικές του "vibrato" και "glissando". Το πάχος της ταστιέρας μειώνεται σταδιακά προς το κεφαλάρι, προσδίδοντας στο μπράτσο μια εργονομική αίσθηση.
ΤΟ ΛΟΥΣΤΡΑΡΙΣΜΑ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ
Το τελικό στάδιο περιλαμβάνει το λουστράρισμα. Η τουρκική σχολή προτιμά τη Γομαλάκα (Shellac) για το σκάφος και το πίσω μέρος του μπράτσου. Η γομαλάκα εφαρμόζεται με την τεχνική του "ταμπόν", δημιουργώντας ένα στρώμα τόσο λεπτό που δεν εμποδίζει την ελαστικότητα του ξύλου.
Το καπάκι (επιφάνεια αντήχησης) συχνά παραμένει αβερνίκωτο ή περνιέται με ένα πολύ ελαφρύ στρώμα κεριού. Αυτό συμβαίνει γιατί οποιοδήποτε βαρύ βερνίκι θα "σκλήραινε" την ερυθρελάτη, καταστρέφοντας τα πρίμα του οργάνου. Το φυσικό χρώμα του ξύλου με τον καιρό σκουραίνει, αποκτώντας μια όμορφη μελιτί απόχρωση, η οποία θεωρείται δείγμα παλαιότητας και ποιότητας.
ΤΟ ΣΤΗΣΙΜΟ ΚΑΙ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ (TEL VE EŞİK AYARI)
Το τουρκικό ούτι χρησιμοποιεί συνήθως 11 χορδές (5 ζευγάρια και μία μονή μπάσα). Οι χορδές είναι νάιλον ή από συνθετικό υλικό (fluorocarbon), ενώ οι μπάσες είναι επενδυμένες με ασήμι ή χαλκό.
Ο κάτω καβαλάρης (Eşik) δεν έχει "κόκαλο" όπως η κιθάρα· οι χορδές δένονται απευθείας πάνω του. Το ύψος του καβαλάρη είναι καθοριστικό: στην τουρκική μουσική, το "action" (η απόσταση χορδής-ταστιέρας) πρέπει να είναι πολύ χαμηλό για να επιτρέπει την ταχύτητα, χωρίς όμως να προκαλεί τριγμούς ("cizirti"). Ο οργανοποιός λιμάρει τη βάση του καβαλάρη χιλιοστό προς χιλιοστό μέχρι να πετύχει την ιδανική απόκριση.
ΣΥΝΟΨΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Η κατασκευή του τουρκικού ουτιού είναι μια ισορροπία ανάμεσα στη λεπτότητα (λεπτό καπάκι, ελαφρύ σώμα) και τη δομική αντοχή. Το αποτέλεσμα είναι ένα όργανο που "μιλάει" με την παραμικρή πίεση, προσφέροντας στον μουσικό έναν πλούτο αρμονικών που είναι απαραίτητος για την ερμηνεία των Μακάμ.Συνεχίζουμε την εμβάθυνση στην κατασκευή του Τουρκικού Ουτιού, εστιάζοντας στις προχωρημένες τεχνικές παραμετροποίησης του ήχου, τη γεωμετρία του σώματος και τις διαφορές που προκύπτουν από τη χρήση εναλλακτικών υλικών.
Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΗΣ "ΚΟΙΛΙΑΣ" (DISH CURVE)
Μια από τις πιο λεπτές λεπτομέρειες στην τουρκική οργανοποιία είναι η ελαφριά κυρτότητα που δίνεται στο καπάκι (Gögüs) πριν καν τοποθετηθούν οι χορδές. Το καπάκι δεν είναι απόλυτα επίπεδο. Ο οργανοποιός, μέσω του σκαλίσματος των καμαριών (Balkon), δίνει μια ανεπαίσθητη τοξωτή κλίση προς τα έξω.
Αυτή η "προένταση" του ξύλου επιτρέπει στο καπάκι να λειτουργεί σαν ελατήριο. Όταν οι χορδές ασκήσουν την πίεση τους στον καβαλάρη, το καπάκι δεν "βουλιάζει", αλλά έρχεται σε μια κατάσταση απόλυτης ισορροπίας. Αν το καπάκι ήταν τελείως επίπεδο, η πίεση των χορδών θα το ανάγκαζε να κυρτώσει προς τα μέσα, "πνίγοντας" τις δονήσεις και μειώνοντας τη διάρκεια της νότας (sustain).
Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ Η ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΒΕΝΟΥ ΣΤΗΝ ΤΑΣΤΙΕΡΑ
Η ταστιέρα (Klavye) του τουρκικού ουτιού δέχεται τεράστια καταπόνηση. Οι Τούρκοι δεξιοτέχνες χρησιμοποιούν έντονα το "vibrato" και τις ολισθήσεις (glissandi), κάτι που σημαίνει ότι το ξύλο πρέπει να είναι εξαιρετικά σκληρό. Ο Έβενος (Diospyros ebenum) είναι η πρώτη επιλογή, αλλά η επεξεργασία του απαιτεί προσοχή.
Ο οργανοποιός πρέπει να ευθυγραμμίσει την ταστιέρα με το καπάκι με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει μια μικρή "κοιλιά" (relief) στο κέντρο του μπράτσου. Αυτό το κενό, της τάξεως των 0,5 χιλιοστών, αποτρέπει το "κουδούνισμα" της χορδής πάνω στο ξύλο όταν ο μουσικός παίζει με δύναμη. Μετά την τοποθέτηση, η ταστιέρα τρίβεται με διαδοχικά νούμερα σμυριδόχαρτου (έως 2000 grit) και στο τέλος αλείφεται με λάδι λεμονιού, αποκτώντας μια υφή που μοιάζει με μάρμαρο.
Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΠΡΑΤΣΟΥ ΚΑΙ ΣΚΑΦΟΥΣ: ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ
Η ένωση του μπράτσου (Sap) με το σκάφος (Sırt) είναι το σημείο όπου κρίνεται η μακροζωία του οργάνου. Στην τουρκική κατασκευή, χρησιμοποιείται η σύνδεση "Standard Dovetail" (χελιδονοουρά) ή μια ενισχυμένη σύνδεση με εσωτερικό τάκο.
Ο τάκος αυτός (Neck Block) είναι το κομμάτι ξύλου πάνω στο οποίο συγκλίνουν όλες οι ντούγες του σκάφους. Πρέπει να είναι από ελαφρύ αλλά σταθερό ξύλο (όπως το έλατο ή η ελαφριά καρυδιά). Αν ο τάκος είναι πολύ βαρύς, μετατοπίζει το κέντρο βάρους του οργάνου και απορροφά ενέργεια που θα έπρεπε να καταλήξει στο καπάκι. Η τέλεια εφαρμογή του μπράτσου στον τάκο εξασφαλίζει ότι η γωνία των χορδών δεν θα αλλάξει ποτέ, ακόμη και μετά από δεκαετίες χρήσης.
Η ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΡΟΖΕΤΩΝ (KAFES) ΚΑΙ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΟΥΣ
Ενώ στο παρελθόν οι ροζέτες κατασκευάζονταν από ελεφαντόδοντο, σήμερα οι κορυφαίοι Τούρκοι οργανοποιοί χρησιμοποιούν οστό καμήλας ή ξύλο boxwood. Το υλικό της ροζέτας παίζει ρόλο στη μάζα του καπακιού.
Μια βαριά ροζέτα από οστό μπορεί να λειτουργήσει ως "βαρίδι", σταθεροποιώντας τις δονήσεις της ερυθρελάτης και δίνοντας έναν πιο συγκεντρωμένο ήχο. Αντίθετα, οι ξύλινες ροζέτες επιτρέπουν στο καπάκι να πάλλεται πιο ελεύθερα, προσφέροντας έναν πιο "ανοιχτό" και ξύλινο ήχο. Το σκάλισμα των ροζετών (συχνά με σχέδια που θυμίζουν τοπικά μοτίβα "Seljuk") είναι μια ξεχωριστή τέχνη που απαιτεί χρήση μικροσκοπικών νυστεριών και μεγεθυντικού φακού.
ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΑΒΑΛΑΡΗ (PONTO)
Ο κάτω καβαλάρης, όπου δένονται οι χορδές, ονομάζεται στην οργανοποιία Ponto ή Eşik. Στο τουρκικό ούτι, ο καβαλάρης κολλάται σε μια θέση που επιτρέπει τη μέγιστη αξιοποίηση της επιφάνειας του καπακιού.
Ένα συνηθισμένο λάθος στην κατασκευή είναι η χρήση πολύ μεγάλης ποσότητας κόλλας σε αυτό το σημείο. Οι επαγγελματίες οργανοποιοί χρησιμοποιούν μόνο την απαραίτητη ποσότητα ζωικής κόλλας, καθώς η κόλλα λειτουργεί ως μονωτής. Ο καβαλάρης πρέπει να "γίνει ένα" με το καπάκι. Επιπλέον, οι τρύπες από όπου περνούν οι χορδές πρέπει να έχουν λείες άκρες για να μην κόβονται οι ευαίσθητες νάιλον χορδές κατά το κούρδισμα.
Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΙΚΙΟΥ ΣΤΟ ΗΧΟΧΡΩΜΑ
Όπως προαναφέρθηκε, η γομαλάκα (Shellac) είναι το κυρίαρχο βερνίκι. Ωστόσο, η διαδικασία της "Γαλλικής Γυάλισης" (French Polish) έχει μια επιπλέον λειτουργία: τη σφράγιση των πόρων.
Ο οργανοποιός χρησιμοποιεί σκόνη ελαφρόπετρας (pumice) μαζί με τη γομαλάκα για να γεμίσει τους πόρους της καρυδιάς ή του παλίσανδρου στο σκάφος. Αυτό δημιουργεί μια επιφάνεια λεία σαν καθρέφτη, η οποία αντανακλά τα ηχητικά κύματα στο εσωτερικό του οργάνου με μεγαλύτερη ταχύτητα. Ένα σκάφος με ανοιχτούς πόρους απορροφά τον ήχο, ενώ ένα τέλεια λουστραρισμένο σκάφος τον "πετάει" προς τα έξω με λαμπρότητα.
ΤΟ "ΣΤΗΣΙΜΟ" ΓΙΑ ΔΕΞΙΟΤΕΧΝΙΑ (FINE TUNING)
Το τελευταίο στάδιο της κατασκευής είναι η ρύθμιση του "Action" (ύψος χορδών). Στο τουρκικό ούτι, ο μουσικός πρέπει να μπορεί να πατήσει τη χορδή με την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια.
Ο οργανοποιός λιμάρει τον πάνω καβαλάρη (Nut) έτσι ώστε οι χορδές να απέχουν από την ταστιέρα μόλις όσο το πάχος μιας επαγγελματικής κάρτας στο πρώτο "φανταστικό" τάστο. Αν ο Nut είναι ψηλός, το όργανο "σκληραίνει" και ο τονισμός στις χαμηλές θέσεις αλλοιώνεται. Η ρύθμιση αυτή γίνεται πάντα με το όργανο κουρδισμένο στην τελική του τάση, καθώς το ξύλο "τραβιέται" και αλλάζει ελαφρώς σχήμα υπό την πίεση.
ΣΥΝΟΨΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΟΥΤΙΟΥ
Η κατασκευή του τουρκικού ουτιού ολοκληρώνεται όταν ο τεχνίτης βεβαιωθεί ότι:
Το σκάφος είναι ελαφρύ και άκαμπτο.
Το καπάκι ανταποκρίνεται ακαριαία στο άγγιγμα της πένας (risha).
Η γωνία του μπράτσου επιτρέπει άνετο παίξιμο σε όλη την έκταση της ταστιέρας.
Αυτό το όργανο είναι η επιτομή της μηχανικής του ξύλου, όπου κάθε γραμμάριο βάρους και κάθε χιλιοστό πάχους έχει άμεσο αντίκτυπο στο τελικό μουσικό αποτέλεσμα.Συνεχίζουμε την εμβάθυνση στην κατασκευή του Τουρκικού Ουτιού, εστιάζοντας στις προχωρημένες τεχνικές παραμετροποίησης του ήχου, τη γεωμετρία του σώματος και τις διαφορές που προκύπτουν από τη χρήση εναλλακτικών υλικών.
Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΗΣ «ΚΟΙΛΙΑΣ» (DISH CURVE)
Μια από τις πιο λεπτές λεπτομέρειες στην τουρκική οργανοποιία είναι η ελαφριά κυρτότητα που δίνεται στο καπάκι (Göğüs) πριν καν τοποθετηθούν οι χορδές. Το καπάκι δεν είναι απόλυτα επίπεδο. Ο οργανοποιός, μέσω του σκαλίσματος των καμαριών (Balkon), δίνει μια ανεπαίσθητη τοξωτή κλίση προς τα έξω.
Αυτή η «προένταση» του ξύλου επιτρέπει στο καπάκι να λειτουργεί σαν ελατήριο. Όταν οι χορδές ασκήσουν την πίεση τους στον καβαλάρη, το καπάκι δεν «βουλιάζει», αλλά έρχεται σε μια κατάσταση απόλυτης ισορροπίας. Αν το καπάκι ήταν τελείως επίπεδο, η πίεση των χορδών θα το ανάγκαζε να κυρτώσει προς τα μέσα, «πνίγοντας» τις δονήσεις και μειώνοντας τη διάρκεια της νότας (sustain).
Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ Η ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΒΕΝΟΥ ΣΤΗΝ ΤΑΣΤΙΕΡΑ
Η ταστιέρα (Klavye) του τουρκικού ουτιού δέχεται τεράστια καταπόνηση. Οι Τούρκοι δεξιοτέχνες χρησιμοποιούν έντονα το «vibrato» και τις ολισθήσεις (glissandi), κάτι που σημαίνει ότι το ξύλο πρέπει να είναι εξαιρετικά σκληρό. Ο Έβενος (Diospyros ebenum) είναι η πρώτη επιλογή, αλλά η επεξεργασία του απαιτεί προσοχή.
Ο οργανοποιός πρέπει να ευθυγραμμίσει την ταστιέρα με το καπάκι με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει μια μικρή «κοιλιά» (relief) στο κέντρο του μπράτσου. Αυτό το κενό, της τάξεως των 0,5 χιλιοστών, αποτρέπει το «κουδούνισμα» της χορδής πάνω στο ξύλο όταν ο μουσικός παίζει με δύναμη. Μετά την τοποθέτηση, η ταστιέρα τρίβεται με διαδοχικά νούμερα σμυριδόχαρτου (έως 2000 grit) και στο τέλος αλείφεται με λάδι λεμονιού, αποκτώντας μια υφή που μοιάζει με μάρμαρο.
Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΠΡΑΤΣΟΥ ΚΑΙ ΣΚΑΦΟΥΣ: ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ
Η ένωση του μπράτσου (Sap) με το σκάφος (Sırt) είναι το σημείο όπου κρίνεται η μακροζωία του οργάνου. Στην τουρκική κατασκευή, χρησιμοποιείται η σύνδεση «Standard Dovetail» (χελιδονοουρά) ή μια ενισχυμένη σύνδεση με εσωτερικό τάκο.
Ο τάκος αυτός (Neck Block) είναι το κομμάτι ξύλου πάνω στο οποίο συγκλίνουν όλες οι ντούγες του σκάφους. Πρέπει να είναι από ελαφρύ αλλά σταθερό ξύλο (όπως το έλατο ή η ελαφριά καρυδιά). Αν ο τάκος είναι πολύ βαρύς, μετατοπίζει το κέντρο βάρους του οργάνου και απορροφά ενέργεια που θα έπρεπε να καταλήξει στο καπάκι. Η τέλεια εφαρμογή του μπράτσου στον τάκο εξασφαλίζει ότι η γωνία των χορδών δεν θα αλλάξει ποτέ, ακόμη και μετά από δεκαετίες χρήσης.
Η ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΡΟΖΕΤΩΝ (KAFES) ΚΑΙ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΟΥΣ
Ενώ στο παρελθόν οι ροζέτες κατασκευάζονταν από ελεφαντόδοντο, σήμερα οι κορυφαίοι Τούρκοι οργανοποιοί χρησιμοποιούν οστό καμήλας ή ξύλο πυξαριού (boxwood). Το υλικό της ροζέτας παίζει ρόλο στη μάζα του καπακιού.
Μια βαριά ροζέτα από οστό μπορεί να λειτουργήσει ως «βαρίδι», σταθεροποιώντας τις δονήσεις της ερυθρελάτης και δίνοντας έναν πιο συγκεντρωμένο ήχο. Αντίθετα, οι ξύλινες ροζέτες επιτρέπουν στο καπάκι να πάλλεται πιο ελεύθερα, προσφέροντας έναν πιο «ανοιχτό» και ξύλινο ήχο. Το σκάλισμα των ροζετών (συχνά με σχέδια που θυμίζουν τοπικά μοτίβα «Seljuk») είναι μια ξεχωριστή τέχνη που απαιτεί χρήση μικροσκοπικών νυστεριών και μεγεθυντικού φακού.
ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΑΒΑΛΑΡΗ (PONTO)
Ο κάτω καβαλάρης, όπου δένονται οι χορδές, ονομάζεται στην οργανοποιία Ponto ή Eşik. Στο τουρκικό ούτι, ο καβαλάρης κολλάται σε μια θέση που επιτρέπει τη μέγιστη αξιοποίηση της επιφάνειας του καπακιού.
Ένα συνηθισμένο λάθος στην κατασκευή είναι η χρήση πολύ μεγάλης ποσότητας κόλλας σε αυτό το σημείο. Οι επαγγελματίες οργανοποιοί χρησιμοποιούν μόνο την απαραίτητη ποσότητα ζωικής κόλλας, καθώς η κόλλα λειτουργεί ως μονωτής. Ο καβαλάρης πρέπει να «γίνει ένα» με το καπάκι. Επιπλέον, οι τρύπες από όπου περνούν οι χορδές πρέπει να έχουν λείες άκρες για να μην κόβονται οι ευαίσθητες νάιλον χορδές κατά το κούρδισμα.
Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΙΚΙΟΥ ΣΤΟ ΗΧΟΧΡΩΜΑ
Όπως προαναφέρθηκε, η γομαλάκα (Shellac) είναι το κυρίαρχο βερνίκι. Ωστόσο, η διαδικασία της «Γαλλικής Γυάλισης» (French Polish) έχει μια επιπλέον λειτουργία: τη σφράγιση των πόρων.
Ο οργανοποιός χρησιμοποιεί σκόνη ελαφρόπετρας (pumice) μαζί με τη γομαλάκα για να γεμίσει τους πόρους της καρυδιάς ή του παλίσανδρου στο σκάφος. Αυτό δημιουργεί μια επιφάνεια λεία σαν καθρέφτη, η οποία αντανακλά τα ηχητικά κύματα στο εσωτερικό του οργάνου με μεγαλύτερη ταχύτητα. Ένα σκάφος με ανοιχτούς πόρους απορροφά τον ήχο, ενώ ένα τέλεια λουστραρισμένο σκάφος τον «πετάει» προς τα έξω με λαμπρότητα.
ΤΟ «ΣΤΗΣΙΜΟ» ΓΙΑ ΔΕΞΙΟΤΕΧΝΙΑ (FINE TUNING)
Το τελευταίο στάδιο της κατασκευής είναι η ρύθμιση του «Action» (ύψος χορδών). Στο τουρκικό ούτι, ο μουσικός πρέπει να μπορεί να πατήσει τη χορδή με την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια.
Ο οργανοποιός λιμάρει τον πάνω καβαλάρη (Nut) έτσι ώστε οι χορδές να απέχουν από την ταστιέρα μόλις όσο το πάχος μιας επαγγελματικής κάρτας στο πρώτο «φανταστικό» τάστο. Αν ο Nut είναι ψηλός, το όργανο «σκληραίνει» και ο τονισμός στις χαμηλές θέσεις αλλοιώνεται. Η ρύθμιση αυτή γίνεται πάντα με το όργανο κουρδισμένο στην τελική του τάση, καθώς το ξύλο «τραβιέται» και αλλάζει ελαφρώς σχήμα υπό την πίεση.
ΣΥΝΟΨΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΟΥΤΙΟΥ
Η κατασκευή του τουρκικού ουτιού ολοκληρώνεται όταν ο τεχνίτης βεβαιωθεί ότι:
Το σκάφος είναι ελαφρύ και άκαμπτο.
Το καπάκι ανταποκρίνεται ακαριαία στο άγγιγμα της πένας (risha).
Η γωνία του μπράτσου επιτρέπει άνετο παίξιμο σε όλη την έκταση της ταστιέρας.
Αυτό το όργανο είναι η επιτομή της μηχανικής του ξύλου, όπου κάθε γραμμάριο βάρους και κάθε χιλιοστό πάχους έχει άμεσο αντίκτυπο στο τελικό μουσικό αποτέλεσμα.Συνεχίζουμε την ανάλυση της κατασκευής του Τουρκικού Ουτιού, εστιάζοντας στις προχωρημένες τεχνικές παραμετροποίησης του ήχου, τη γεωμετρία του σώματος και τη σημασία των εσωτερικών λεπτομερειών που καθορίζουν τη μακροζωία του οργάνου.
Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΗΣ «ΚΟΙΛΙΑΣ» (DISH CURVE)
Μια από τις πιο λεπτές λεπτομέρειες στην τουρκική οργανοποιία είναι η ελαφριά κυρτότητα που δίνεται στο καπάκι (Göğüs) πριν καν τοποθετηθούν οι χορδές. Το καπάκι δεν είναι απόλυτα επίπεδο. Ο οργανοποιός, μέσω του σκαλίσματος των καμαριών (Balkon), δίνει μια ανεπαίσθητη τοξωτή κλίση προς τα έξω.
Αυτή η «προένταση» του ξύλου επιτρέπει στο καπάκι να λειτουργεί σαν ελατήριο. Όταν οι χορδές ασκήσουν την πίεση τους στον καβαλάρη, το καπάκι δεν «βουλιάζει», αλλά έρχεται σε μια κατάσταση απόλυτης ισορροπίας. Αν το καπάκι ήταν τελείως επίπεδο, η πίεση των χορδών θα το ανάγκαζε να κυρτώσει προς τα μέσα, «πνίγοντας» τις δονήσεις και μειώνοντας τη διάρκεια της νότας (sustain).
Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ Η ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΒΕΝΟΥ ΣΤΗΝ ΤΑΣΤΙΕΡΑ
Η ταστιέρα (Klavye) του τουρκικού ουτιού δέχεται τεράστια καταπόνηση. Οι Τούρκοι δεξιοτέχνες χρησιμοποιούν έντονα το «vibrato» και τις ολισθήσεις (glissandi), κάτι που σημαίνει ότι το ξύλο πρέπει να είναι εξαιρετικά σκληρό. Ο Έβενος (Diospyros ebenum) είναι η πρώτη επιλογή, αλλά η επεξεργασία του απαιτεί προσοχή.
Ο οργανοποιός πρέπει να ευθυγραμμίσει την ταστιέρα με το καπάκι με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει μια μικρή «κοιλιά» (relief) στο κέντρο του μπράτσου. Αυτό το κενό, της τάξεως των 0,5 χιλιοστών, αποτρέπει το «κουδούνισμα» της χορδής πάνω στο ξύλο όταν ο μουσικός παίζει με δύναμη. Μετά την τοποθέτηση, η ταστιέρα τρίβεται με διαδοχικά νούμερα σμυριδόχαρτου και στο τέλος αλείφεται με λάδι, αποκτώντας μια υφή που μοιάζει με μάρμαρο.
Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΠΡΑΤΣΟΥ ΚΑΙ ΣΚΑΦΟΥΣ: ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ
Η ένωση του μπράτσου (Sap) με το σκάφος (Sırt) είναι το σημείο όπου κρίνεται η μακροζωία του οργάνου. Στην τουρκική κατασκευή, χρησιμοποιείται η σύνδεση «Standard Dovetail» (χελιδονοουρά) ή μια ενισχυμένη σύνδεση με εσωτερικό τάκο.
Ο τάκος αυτός (Neck Block) είναι το κομμάτι ξύλου πάνω στο οποίο συγκλίνουν όλες οι ντούγες του σκάφους. Πρέπει να είναι από ελαφρύ αλλά σταθερό ξύλο, όπως το έλατο ή η ελαφριά καρυδιά. Αν ο τάκος είναι πολύ βαρύς, μετατοπίζει το κέντρο βάρους του οργάνου και απορροφά ενέργεια που θα έπρεπε να καταλήξει στο καπάκι. Η τέλεια εφαρμογή του μπράτσου στον τάκο εξασφαλίζει ότι η γωνία των χορδών δεν θα αλλάξει ποτέ, ακόμη και μετά από δεκαετίες χρήσης.
Η ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΡΟΖΕΤΩΝ (KAFES) ΚΑΙ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΟΥΣ
Ενώ στο παρελθόν οι ροζέτες κατασκευάζονταν από ελεφαντόδοντο, σήμερα οι κορυφαίοι Τούρκοι οργανοποιοί χρησιμοποιούν οστό καμήλας ή ξύλο πυξαριού (boxwood). Το υλικό της ροζέτας παίζει ρόλο στη μάζα του καπακιού.
Μια βαριά ροζέτα από οστό μπορεί να λειτουργήσει ως «βαρίδι», σταθεροποιώντας τις δονήσεις της ερυθρελάτης και δίνοντας έναν πιο συγκεντρωμένο ήχο. Αντίθετα, οι ξύλινες ροζέτες επιτρέπουν στο καπάκι να πάλλεται πιο ελεύθερα, προσφέροντας έναν πιο «ανοιχτό» και ξύλινο ήχο. Το σκάλισμα των ροζετών, συχνά με περίπλοκα γεωμετρικά μοτίβα, είναι μια ξεχωριστή τέχνη που απαιτεί χρήση μικροσκοπικών εργαλείων.
ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΑΒΑΛΑΡΗ (PONTO)
Ο κάτω καβαλάρης, όπου δένονται οι χορδές, ονομάζεται στην οργανοποιία Ponto ή Eşik. Στο τουρκικό ούτι, ο καβαλάρης κολλάται σε μια θέση που επιτρέπει τη μέγιστη αξιοποίηση της επιφάνειας του καπακιού.
Ένα συνηθισμένο λάθος στην κατασκευή είναι η χρήση πολύ μεγάλης ποσότητας κόλλας σε αυτό το σημείο. Οι επαγγελματίες οργανοποιοί χρησιμοποιούν μόνο την απαραίτητη ποσότητα ζωικής κόλλας, καθώς η κόλλα λειτουργεί ως ηχητικός μονωτής. Ο καβαλάρης πρέπει να «γίνει ένα» με το καπάκι. Επιπλέον, οι τρύπες από όπου περνούν οι χορδές πρέπει να έχουν λείες άκρες για να μην κόβονται οι ευαίσθητες χορδές κατά το κούρδισμα.
Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΙΚΙΟΥ ΣΤΟ ΗΧΟΧΡΩΜΑ
Όπως προαναφέρθηκε, η γομαλάκα (Shellac) είναι το κυρίαρχο βερνίκι. Ωστόσο, η διαδικασία της «Γαλλικής Γυάλισης» (French Polish) έχει μια επιπλέον λειτουργία: τη σφράγιση των πόρων.
Ο οργανοποιός χρησιμοποιεί σκόνη ελαφρόπετρας μαζί με τη γομαλάκα για να γεμίσει τους πόρους της καρυδιάς ή του παλίσανδρου στο σκάφος. Αυτό δημιουργεί μια επιφάνεια λεία σαν καθρέφτη, η οποία αντανακλά τα ηχητικά κύματα στο εσωτερικό του οργάνου με μεγαλύτερη ταχύτητα. Ένα σκάφος με ανοιχτούς πόρους απορροφά τον ήχο, ενώ ένα τέλεια λουστραρισμένο σκάφος τον «πετάει» προς τα έξω με λαμπρότητα.
ΤΟ «ΣΤΗΣΙΜΟ» ΓΙΑ ΔΕΞΙΟΤΕΧΝΙΑ (FINE TUNING)
Το τελευταίο στάδιο της κατασκευής είναι η ρύθμιση του «Action» (ύψος χορδών). Στο τουρκικό ούτι, ο μουσικός πρέπει να μπορεί να πατήσει τη χορδή με την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια.
Ο οργανοποιός λιμάρει τον πάνω καβαλάρη (Nut) έτσι ώστε οι χορδές να απέχουν από την ταστιέρα μόλις όσο το πάχος μιας επαγγελματικής κάρτας στο πρώτο «φανταστικό» τάστο. Αν ο Nut είναι ψηλός, το όργανο «σκληραίνει» και ο τονισμός στις χαμηλές θέσεις αλλοιώνεται. Η ρύθμιση αυτή γίνεται πάντα με το όργανο κουρδισμένο στην τελική του τάση, καθώς το ξύλο αλλάζει ελαφρώς σχήμα υπό την πίεση.Η τεχνική ανάλυση για το Τουρκικό Ούτι βασίζεται σε μια εξειδικευμένη βιβλιογραφία που συνδυάζει την ακουστική επιστήμη, την ιστορία της οργανοποιίας και τις πρακτικές μεθόδους των κορυφαίων κατασκευαστών της Κωνσταντινούπολης.
Ακολουθούν οι κυριότερες πηγές στις οποίες βασίζεται η τεκμηρίωση του κειμένου:
1. ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑΤΑ & ΜΕΛΕΤΕΣ
"The Oud: Genealogical Tree, Anatomy, Construction, and Repair" (Mutlu Torun): Ο Mutlu Torun είναι από τις σημαντικότερες μορφές της τουρκικής μουσικής. Το έργο του αναλύει με μαθηματική ακρίβεια τις αναλογίες του οργάνου και τη γεωμετρία του σκάφους.
"Constructing the Middle Eastern Oud" (John Vergara): Ένας λεπτομερής οδηγός που επικεντρώνεται στις διαφορές κατασκευής μεταξύ των περιφερειακών στυλ (Τουρκικό vs Αραβικό), με έμφαση στην επιλογή της ερυθρελάτης για το καπάκι.
"Türk Musikisi Enstrümanları" (Özdemir Erdem): Μια ολοκληρωμένη μελέτη για τα όργανα της Τουρκικής Μουσικής, που περιγράφει τις παραδοσιακές μεθόδους επεξεργασίας των υλικών και τη χρήση της γομαλάκας.
2. ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ
"Experimental studies of the acoustics of the Oud" (Gila Eban): Επιστημονική έρευνα που αναλύει πώς το πάχος του καπακιού και η τοποθέτηση των καμαριών (bracing) επηρεάζουν τις ιδιοσυχνότητες του οργάνου.
"The Physics of Musical Instruments" (N. Fletcher & T. Rossing): Παρέχει το θεωρητικό υπόβαθρο για τη λειτουργία του σκάφους ως αντηχείο Helmholtz και την επίδραση των ροζετών στη ροή του αέρα.
3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΟΠΟΙΙΑ (ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΣΧΟΛΗ)
Σημειώσεις και τεχνικές των Manol Venios & Faruk Türünz: Η βιβλιογραφία εμπλουτίζεται από τη μελέτη των οργάνων του θρυλικού Manol (που θεωρείται ο πατέρας του σύγχρονου ουτιού) και τις σύγχρονες καινοτομίες του Faruk Türünz, ο οποίος εισήγαγε επιστημονικές μεθόδους μέτρησης της τάσης του ξύλου.
"Oud Design and Construction" (Richard Hankey): Ένα κλασικό εγχειρίδιο που εξηγεί τη χρήση των καλουπιών και τη διαδικασία της «Γαλλικής Γυάλισης».
ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ
Η Χρήση της Ζωικής Κόλλας (Sıcak Tutkal)
Μια κρίσιμη λεπτομέρεια που δεν αναφέρθηκε εκτενώς είναι ότι οι κορυφαίοι οργανοποιοί χρησιμοποιούν οργανική κόλλα (από δέρμα ή οστά ζώων).
Γιατί: Η ζωική κόλλα κρυσταλλώνει και γίνεται σκληρή σαν γυαλί, επιτρέποντας τη μεταφορά των κραδασμών μεταξύ των ξύλων χωρίς να απορροφά ενέργεια (όπως κάνουν οι ελαστικές συνθετικές κόλλες).
Αναστρεψιμότητα: Επιτρέπει το άνοιγμα του οργάνου για επισκευή με τη χρήση θερμότητας, κάτι απαραίτητο για ένα όργανο που "ζει" αιώνες.
Ο "Πάνω Καβαλάρης" (Baş Eşik) και το Μήκος Χορδής
Η κλίμακα (mensur) των $58.5$ εκ. που αναφέρετε είναι το standard. Ωστόσο, η ακρίβεια του Nut (πάνω καβαλάρη) είναι αυτή που καθορίζει το "intonation". Στο τουρκικό ούτι, οι εγκοπές στον Nut πρέπει να είναι εξαιρετικά λείες και συχνά λιπαίνονται με γραφίτη, ώστε η χορδή να μην "κολλάει" κατά το κούρδισμα, δεδομένου ότι η γωνία θλάσης είναι απότομη.
Το "Fingerboard Extension"
Αναφέρατε ότι η ταστιέρα επεκτείνεται πάνω στο καπάκι. Μια τεχνική λεπτομέρεια είναι ότι αυτή η επέκταση δεν κολλάται πάνω στο καπάκι σε όλη της την επιφάνεια, αλλά "ίπταται" ελάχιστα ή στηρίζεται μόνο σε ένα σημείο, ώστε να μην περιορίζει την ελεύθερη δόνηση της ερυθρελάτης στην περιοχή του ανώτερου ηχείου.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ
Χαρακτηριστικό Τουρκικό Ούτι Αραβικό Ούτι Πάχος Καπακιού $1.8$ - $2.2$ mm (Λεπτό) $2.5$ - $3.0$ mm (Παχύ) Απόσταση Χορδών (Action) Πολύ χαμηλό ($\approx 2.5$ mm) Υψηλότερο ($\approx 4.0$ mm) Κούρδισμα Υψηλότερο (Bolâhenk - Re) Χαμηλότερο (Do ή Fa) Ηχόχρωμα Λαμπρό, "πρίμο", γρήγορη απόκριση Βαθύ, "μπάσο", μεγάλο sustain
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου