Δευτέρα 13 Απριλίου 2026

ΜΑΖΧΑΡ (MAZHAR): ΤΟ ΚΡΟΥΣΤΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΝΤΑΣΗΣ

 



Το Μάζχαρ είναι ένα εντυπωσιακό κρουστό όργανο που ανήκει στην οικογένεια των τυμπάνων με πλαίσιο (frame drums), συγγενικό με το μπεντίρ, αλλά με πολύ πιο ηχηρό και επιβλητικό χαρακτήρα. Χρησιμοποιείται κυρίως στις τελετουργίες των Σούφι ταγμάτων της Αιγύπτου, της Συρίας και της Βόρειας Αφρικής, όπως οι Ριφάι, για να δημιουργήσει μια ατμόσφαιρα βαθιάς πνευματικής έξαρσης.


ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ

Το κύριο στοιχείο που διαφοροποιεί το μάζχαρ από το απλό μπεντίρ είναι η παρουσία μεγάλων, βαριών χάλκινων κυμβάλων (ζήλια).

  • Το Πλαίσιο: Είναι κατασκευασμένο από σκληρό ξύλο και είναι ιδιαίτερα βαθύ και βαρύ για να μπορεί να αντέχει την τάση του δέρματος και το βάρος των μετάλλων.

  • Το Δέρμα: Χρησιμοποιείται παχύ δέρμα (συνήθως καμήλας ή μοσχαριού), το οποίο τεντώνεται εξαιρετικά δυνατά ώστε να παράγει έναν πολύ οξύ και διαπεραστικό ήχο (tek).

  • Τα Ζήλια (Cymbals): Στο πλαίσιο είναι ενσωματωμένα δέκα ζεύγη μεγάλων ορειχάλκινων δίσκων, τοποθετημένα σε δύο σειρές. Αυτά τα ζήλια προσφέρουν έναν συνεχή, μεταλλικό ήχο που "γεμίζει" τον χώρο.


Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗ ΣΟΥΦΙΚΗ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΑ

Στον μυστικιστικό κόσμο, το μάζχαρ είναι το όργανο της "αναγγελίας". Λόγω της μεγάλης του έντασης, χρησιμοποιείται:

  1. Σε Πομπές (Zaffa): Συνοδεύει τους δερβίσηδες κατά την είσοδό τους σε ιερούς χώρους ή σε θρησκευτικές γιορτές (Mawlid).

  2. Στην Κορύφωση του Dhikr: Ο ήχος του μάζχαρ είναι τόσο δυνατός που "σκεπάζει" τις σκέψεις του πιστού, βοηθώντας τον να εστιάσει αποκλειστικά στη θεία παρουσία.

  3. Συμβολισμός: Τα χάλκινα κύμβαλα συμβολίζουν την αφύπνιση της ψυχής από τον λήθαργο του υλικού κόσμου.


ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΙΞΙΜΑΤΟΣ

Λόγω του βάρους του, το μάζχαρ απαιτεί μεγάλη σωματική δύναμη και αντοχή. Ο οργανοπαίκτης το κρατά και με τα δύο χέρια, συχνά στο ύψος του προσώπου, και χρησιμοποιεί δυνατά χτυπήματα στο κέντρο για τον βαθύ ήχο (Düm) και κοφτά χτυπήματα στις άκρες για να ενεργοποιήσει τα ζήλια.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Edward William Lane, "An Account of the Manners and Customs of the Modern Egyptians": Μια κλασική πηγή που περιγράφει τη χρήση του μάζχαρ στις τελετές των δερβίσηδων στο Κάιρο τον 19ο αιώνα.

  • Ali Jihad Racy, "Making Music in the Arab World": Αναλύει την κοινωνική και πνευματική σημασία των οργάνων όπως το μάζχαρ στη λατρευτική πρακτική.

  • Habib Hassan Touma, "The Music of the Arabs": Τεχνική ανάλυση των ρυθμών και της κατασκευής των αραβικών κρουστών.

Ενώ το κουντούμ είναι ο παλμός και το μπεντίρ ο καρδιακός χτύπος, το μάζχαρ είναι η "θύελλα" που οδηγεί τον δερβίση στην απόλυτη πνευματική έκσταση.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΑΦΡΙΚΗ

  1. Δυτική Αφρική (Η Χώρα των Griots) Είναι η περιοχή της αυτοκρατορίας του Μάλι, της Γκάνας και της Σενεγάλης. Το στυλ: Εδώ η μουσική είν...