ΤΟ DAMAR – Ο ΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΤΟΥ ΒΟΥΔΑ (
Το DAMAR είναι ένα μικρό, διπλό κρουστό χειρός που χρησιμοποιείται στους βουδιστικούς ναούς και στις ταντρικές τελετές. Παρά το μικρό του μέγεθος, ο συμβολισμός του είναι τεράστιος: αντιπροσωπεύει τη δημιουργία του σύμπαντος και την παροδικότητα του χρόνου.
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ: ΤΟ ΞΥΛΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΕΡΜΑ
Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ κατασκευάζει το μογγολικό Damar με ιδιαίτερη προσοχή στα υλικά, καθώς το όργανο πρέπει να αντέχει τις έντονες περιστροφικές κινήσεις.
Το Σώμα: Αποτελείται από δύο ημισφαίρια που ενώνονται στη μέση, θυμίζοντας σχήμα κλεψύδρας. Στη Μογγολία, το σώμα κατασκευάζεται συνήθως από ξύλο ακακίας ή σανδαλόξυλο.
Οι Μεμβράνες: Οι δύο πλευρές καλύπτονται από τεντωμένο δέρμα (συχνά από κατσίκα ή φίδι). Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ βάφει συχνά το δέρμα με πράσινο ή κόκκινο χρώμα, προσθέτοντας ιερά σύμβολα ή μάντρα.
Οι Κρουστήρες: Στη μέση του οργάνου δένονται δύο κορδόνια, στις άκρες των οποίων υπάρχουν μικρά σφαιρίδια από ξύλο ή κόκκαλο.
Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗΣ Σε αντίθεση με τα κοινά τύμπανα, το DAMAR δεν χτυπιέται με μπαγκέτες.
Η Κίνηση: Ο μοναχός ή ο σαμάνος κρατά το όργανο από τη μέση και περιστρέφει γρήγορα τον καρπό του.
Ο Ήχος: Η φυγοκεντρικός δύναμη αναγκάζει τα σφαιρίδια να χτυπούν εναλλάξ τις δύο μεμβράνες, δημιουργώντας έναν συνεχή, γρήγορο ρυθμό που μοιάζει με ριπή.
Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΜΟΓΓΟΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΘΙΒΕΤΙΑΝΟΥ DAMAR Είναι σημαντικό να σημειωθεί μια ειδοποιός διαφορά στην κατασκευή:
Στο Θιβέτ, τα τελετουργικά Damar (Thod-rnga) κατασκευάζονταν παραδοσιακά από ανθρώπινα κρανία για να συμβολίζουν τη θνητότητα.
Στη Μογγολία, ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ χρησιμοποιεί σχεδόν αποκλειστικά ξύλο, δίνοντας έμφαση στη σύνδεση με τη φύση και τα δέντρα της στέπας, ενώ το όργανο συχνά συνοδεύεται από μακριές μεταξωτές κορδέλες (hadag) σε μπλε χρώμα.
ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΩΣ ΟΡΓΑΝΟ ΤΗΣ "ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΔΟΝΗΣΗΣ" Στην οργανολογία, το DAMAR ταξινομείται ως ΜΕΜΒΡΑΝΟΦΩΝΟ ΧΕΙΡΟΣ. Ο ήχος του θεωρείται ότι "ξυπνά" τη συνείδηση και διώχνει τα αρνητικά πνεύματα. Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ φροντίζει ώστε η ισορροπία των δύο πλευρών να είναι τέλεια, ώστε ο ρυθμός να παραμένει σταθερός κατά τη διάρκεια του διαλογισμού.Η κατασκευή ενός DAMAR (ή Damaru) είναι μια διαδικασία που συνδυάζει την ακρίβεια της ξυλουργικής με την ιερότητα της παράδοσης. Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ δεν φτιάχνει απλώς ένα τύμπανο, αλλά ένα όργανο που πρέπει να έχει τέλεια ζυγοστάθμιση για να λειτουργήσει η φυγοκεντρική κίνηση.
Ακολουθούν τα στάδια κατασκευής του:
1. Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ
Το σώμα του Damar έχει το χαρακτηριστικό σχήμα «κλεψύδρας» (δύο ημισφαίρια ενωμένα στην κορυφή τους).
Υλικά: Χρησιμοποιείται σκληρό ξύλο, όπως ακακία, σανδαλόξυλο ή ξύλο τριανταφυλλιάς.
Η Κοπή: Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ σκαλίζει ένα ενιαίο κομμάτι ξύλου στον τόρνο, δημιουργώντας δύο κοίλα ημισφαίρια. Το εσωτερικό πρέπει να είναι απόλυτα λείο για να μην επηρεάζεται η αντήχηση του αέρα.
Το Στένωμα: Στη μέση, εκεί που ενώνονται τα δύο μέρη, δημιουργείται μια εσοχή (λαιμός) όπου θα δεθεί αργότερα η λαβή και οι κρουστήρες.
2. Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ (ΔΕΡΜΑ)
Οι δύο πλευρές του τυμπάνου καλύπτονται από δέρμα, το οποίο δίνει τον χαρακτηριστικό «ξερό» και κοφτό ήχο.
Το Δέρμα: Χρησιμοποιείται συνήθως δέρμα κατσίκας. Πρέπει να είναι εξαιρετικά λεπτό αλλά ανθεκτικό.
Η Κατεργασία: Το δέρμα μουλιάζει σε νερό για να γίνει εύκαμπτο. Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ το τεντώνει πάνω από τα ανοίγματα των ημισφαιρίων ενώ είναι ακόμα υγρό.
Η Βαφή: Στη μογγολική παράδοση, το δέρμα βάφεται συχνά με φυσικές χρωστικές σε πράσινο ή βαθύ κόκκινο χρώμα.
3. ΟΙ ΚΡΟΥΣΤΗΡΕΣ (BEATERS)
Αυτά είναι τα «χεράκια» που χτυπούν το τύμπανο καθώς το περιστρέφουμε.
Τα Σφαιρίδια: Στις άκρες δύο μικρών κορδονιών, ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ τοποθετεί δύο σφαιρίδια. Αυτά μπορεί να είναι από ξύλο, σκληρό κερί, ή κόκκαλο.
Το Μήκος: Το μήκος των κορδονιών είναι κρίσιμο. Πρέπει να είναι ακριβώς τόσο ώστε, κατά την περιστροφή, το σφαιρίδιο να χτυπά ακριβώς στο κέντρο της δερμάτινης μεμβράνης.
4. Η ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ Η ΛΑΒΗ
Το Δέσιμο: Στο στενό μέρος (τη μέση) της κλεψύδρας, δένεται ένας υφασμάτινος ιμάντας ή μια δερμάτινη λωρίδα που χρησιμεύει ως λαβή.
Τα Hadag: Στο κάτω μέρος της λαβής, ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ προσθέτει συχνά μακριές κορδέλες από μπλε μετάξι (Hadag), οι οποίες συμβολίζουν τον αιώνιο ουρανό της Μογγολίας και προσφέρουν σταθερότητα στην κίνηση.
5. Η "ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ" ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ
Σε ορισμένες περιπτώσεις, πριν κλείσει οριστικά το δέρμα, ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ τοποθετεί στο εσωτερικό του ξύλινου σώματος μικρούς ιερούς σπόρους ή γραμμένα μάντρα (προσευχές). Έτσι, κάθε φορά που το Damar ηχεί, οι προσευχές «σκορπίζονται» στον αέρα.
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ | Στοιχείο | Προδιαγραφή | | :--- | :--- | | Διάμετρος | 10 έως 15 εκατοστά | | Υλικό Σώματος | Ξύλο Ακακίας (προτιμώμενο στη Μογγολία) | | Χρώμα Μεμβράνης | Πράσινο (συμβολίζει τη δράση) | | Τρόπος Ήχησης | Φυγοκεντρική περιστροφή καρπού |Σημείωση: Το Damar απαιτεί συνεχή φροντίδα. Αν το δέρμα χαλαρώσει λόγω υγρασίας, ο μουσικός το ζεσταίνει ελαφρώς κοντά σε φωτιά ή στον ήλιο για να ξανατεντώσει και να βρει τον σωστό του τόνο.
Η ερώτησή σας αγγίζει την καρδιά της ιστορίας αυτού του οργάνου. Η απάντηση είναι ότι το Damaru (ή Damar) έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ινδία, αλλά υιοθετήθηκε και εξελίχθηκε τόσο βαθιά από το Θιβέτ και τη Μογγολία, που σήμερα θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι της θιβετιανής παράδοσης.
Ας δούμε πώς μοιράζεται αυτή η κληρονομιά:
1. Η Ινδική Καταγωγή (Οι Ρίζες)
Το όργανο εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Ινδία χιλιάδες χρόνια πριν. Στον Ινδουισμό, είναι το ιερό σύμβολο του θεού Σίβα (Shiva). Λέγεται ότι ο πρώτος ήχος του σύμπαντος (ο ήχος Om) προήλθε από το Damaru του Σίβα κατά τη διάρκεια του χορού της δημιουργίας.
2. Η Υιοθέτηση από το Θιβέτ (Η Πνευματική Εξέλιξη)
Γύρω στον 8ο αιώνα μ.Χ., με την εξάπλωση του Βουδισμού Vajrayana από την Ινδία προς τα Ιμαλάια, το Damaru πέρασε στο Θιβέτ. Εκεί, οι Θιβετιανοί "Δημιουργοί" του έδωσαν νέο νόημα:
Συμβολισμός: Αντιπροσωπεύει την ένωση της σοφίας και της συμπόνιας.
Τελετουργία Chöd: Στο Θιβέτ αναπτύχθηκε η ειδική χρήση του για τη "διακοπή του εγώ", όπου ο ήχος του καλεί τις θεότητες.
3. Η Μογγολική Ιδιαιτερότητα
Όπως σωστά γνωρίζετε, στη Μογγολία ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ προτίμησε την κατασκευή από ξύλο (ακακία, σανδαλόξυλο) και τη χρήση των Hadag (μπλε κορδέλες), συνδέοντας το όργανο με τον "Αιώνιο Μπλε Ουρανό" (Tengri) και τη φύση της στέπας.
ΣΥΓΚΡΙΣΗ: ΘΙΒΕΤ vs ΜΟΓΓΟΛΙΑ
| Χαρακτηριστικό | Θιβετιανό Damaru | Μογγολικό Damar |
| Υλικό Σώματος | Παραδοσιακά και από κρανία (Thod-rnga) | Σχεδόν αποκλειστικά από ξύλο |
| Διακόσμηση | Συχνά με πολύτιμους λίθους ή μέταλλο | Με μπλε μεταξωτές κορδέλες (Hadag) |
| Χρήση | Βουδιστικά μάντρα και διαλογισμός | Τελετουργίες, Σαμανισμός και Ναοί |
.png)
.jpeg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου