1. BOMBARDE: Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΣΗΣ
Η κατασκευή της Bombarde είναι μια μελέτη πάνω στην ακουστική πίεση και την αντοχή των υλικών. Παρά το μικρό της μέγεθος, η μηχανική της είναι τέτοια που επιτρέπει στον ήχο να ταξιδεύει σε τεράστιες αποστάσεις.
ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΤΗΣ ΓΗΣ
Ο κατασκευαστής ξεκινά με την επιλογή του ξύλου. Πρέπει να είναι εξαιρετικά πυκνό για να αντέχει τη μεγάλη υγρασία από την ανάσα του μουσικού και τις δονήσεις.
Έβενος (Ebony): Το κορυφαίο υλικό. Μαύρο, βαρύ και σχεδόν άφθαρτο, προσφέρει έναν λαμπερό, "μεταλλικό" ήχο.
Πυξός (Boxwood): Χρησιμοποιείται για πιο γλυκό ηχόχρωμα. Είναι το παραδοσιακό ξύλο της Βρετάνης.
Αχλαδιά ή Κερασιά: Για πιο οικονομικές αλλά ποιοτικές κατασκευές.
ΤΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ Η ΤΟΡΝΕΥΣΗ
Η Bombarde αποτελείται από τρία κύρια τμήματα που εφαρμόζουν μεταξύ τους με συνδέσμους από φελλό ή κλωστή:
Το Επιστόμιο (The Reed Seat): Εδώ τοποθετείται η διπλή γλωττίδα (διπλό καλάμι). Η κλίση της υποδοχής είναι κρίσιμη για το κούρδισμα.
Το Σώμα (The Shaft): Διαθέτει έξι ή επτά οπές για τα δάχτυλα. Η εσωτερική διάτρηση δεν είναι κυλινδρική αλλά κωνική, κάτι που δίνει στην Bombarde την τρομερή της ένταση.
Η Καμπάνα (The Bell): Είναι το πλατύ τελείωμα του οργάνου. Η εσωτερική της καμπυλότητα λειτουργεί ως φυσικός ενισχυτής.
ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΚΛΕΙΔΙΑ
Στις σύγχρονες Bombardes, προστίθενται κλειδιά από ασήμι ή νικέλιο. Αυτά επιτρέπουν στον παίκτη να πιάνει νότες που βρίσκονται εκτός της βασικής κλίμακας, κάνοντας το όργανο ικανό να παίξει ακόμα και κλασική μουσική.
2. GREAT HIGHLAND BAGPIPE: Η ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΟΥ ΑΣΚΟΥ
Η σκωτσέζικη γκάιντα είναι ένα πολύπλοκο σύστημα διανομής αέρα. Η κατασκευή της απαιτεί γνώσεις ξυλουργικής, βυρσοδεψίας και ακουστικής ακριβείας.
Ο ΑΣΚΟΣ (THE BAG) – Η ΔΕΞΑΜΕΝΗ
Είναι η "καρδιά" του οργάνου. Πρέπει να είναι απόλυτα αεροστεγής.
Δέρμα: Παραδοσιακά από δέρμα προβάτου ή κατσίκας, το οποίο αλείφεται εσωτερικά με ένα ειδικό μείγμα (seasoning) για να παραμένει εύκαμπτο και στεγανό.
Συνθετικά: Σήμερα χρησιμοποιείται το Gore-Tex, που επιτρέπει στην υγρασία να βγαίνει έξω αλλά κρατά τον αέρα μέσα.
ΟΙ ΣΩΛΗΝΕΣ (DRONES & CHANTER)
African Blackwood: Το "χρυσό" υλικό. Είναι τόσο πυκνό που βυθίζεται στο νερό. Η επεξεργασία του στον τόρνο απαιτεί μεγάλη εμπειρία για να μην ραγίσει.
Οι Ισοκράτες (Drones): Τρεις σωλήνες που αποτελούνται από τμήματα που γλιστρούν το ένα μέσα στο άλλο (tuning slides) για να κουρδίζονται με ακρίβεια.
Το Chanter: Είναι ο σωλήνας της μελωδίας. Η εσωτερική του διάμετρος είναι το μεγάλο μυστικό κάθε κατασκευαστή, καθώς καθορίζει τη "φωνή" της γκάιντας.
ΟΙ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΕΙΣ (MOUNTS)
Μια αυθεντική Highland Bagpipe στολίζεται με δακτυλίους από ελεφαντόδοντο (πλέον συνθετικό), ασήμι ή κέρατο. Αυτά δεν είναι μόνο διακοσμητικά· προστατεύουν τις ενώσεις του ξύλου από το σκάσιμο.
3. UILLEANN PIPES: Η ΚΟΡΥΦΩΣΗ ΤΗΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑΣ
Αν η σκωτσέζικη γκάιντα είναι το "τανκ", η ιρλανδική Uilleann Pipes είναι το "ρολόι". Είναι το πιο δύσκολο όργανο στην κατασκευή του παγκοσμίως.
ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΑΓΚΩΝΑ (BELLOWS)
Αποτελείται από δύο ξύλινες πλάκες ντυμένες με δέρμα και έναν σωλήνα που οδηγεί στον ασκό. Οι βαλβίδες εσωτερικά πρέπει να είναι τόσο ευαίσθητες ώστε με την παραμικρή πίεση να στέλνουν αέρα, αλλά να μην επιτρέπουν την επιστροφή του.
ΟΙ ΡΥΘΜΙΣΤΕΣ (REGULATORS) – ΤΟ ΜΗΧΑΝΙΚΟ ΘΑΥΜΑ
Αυτό είναι που κάνει την Uilleann Pipes μοναδική. Είναι τρεις επιπλέον σωλήνες που κάθονται πάνω στον ασκό και έχουν περίπλοκα μεταλλικά κλειδιά.
Κατασκευή Κλειδιών: Τα κλειδιά κατασκευάζονται από ορείχαλκο ή ασήμι και πρέπει να σφραγίζουν απόλυτα τις τρύπες με δερμάτινα τακάκια.
Λειτουργία: Ο μουσικός τους παίζει με τον καρπό του, οπότε η τοποθέτησή τους πρέπει να είναι εργονομικά τέλεια για το χέρι του κάθε συγκεκριμένου οργανοπαίκτη.
ΟΙ ΓΛΩΤΤΙΔΕΣ (REEDS) – ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΗΧΟΥ
Ενώ το ξύλο και το μέταλλο κρατούν αιώνες, οι γλωττίδες (από ειδικό ισπανικό καλάμι) είναι αναλώσιμες και εξαιρετικά ευαίσθητες. Ένας κατασκευαστής Uilleann Pipes περνάει ώρες ξύνοντας το καλάμι με ξυράφι μέχρι να βρει τον σωστό ήχο. Μισό χιλιοστό διαφορά στο πάχος μπορεί να καταστρέψει όλο το όργανο.
1. BOMBARDE: Η ΜΑΧΗ ΜΕ ΤΗ ΔΙΠΛΗ ΓΛΩΤΤΙΔΑ
Το κούρδισμα της Bombarde είναι μια διαδικασία υψηλής έντασης, καθώς το όργανο δεν συγχωρεί λάθη.
Η Γλωττίδα (The Reed): Το κούρδισμα ξεκινά από το καλάμι. Αν ο ήχος είναι πολύ "βαρύς" (flat), ο μουσικός λιμάρει ελάχιστα τις άκρες του καλαμιού. Αν είναι πολύ οξύς (sharp), τοποθετεί μικρά κομμάτια σύρματος ή νήματος στη βάση για να ανοίξει το άνοιγμα.
Η Θέση στο Σώμα: Ο μουσικός "κουρδίζει" μετακινώντας το επιστόμιο ελαφρώς έξω ή μέσα στο σώμα του οργάνου. Επειδή η Bombarde παίζει σχεδόν πάντα με γκάιντα, το κούρδισμα πρέπει να είναι απόλυτα ταυτισμένο με τον "ισοκράτη" της γκάιντας.
Η Θερμότητα: Το ξύλο του εβένου πρέπει να "ζεσταθεί" με την ανάσα πριν το κούρδισμα σταθεροποιηθεί. Ένας κρύος έβενος ακούγεται πάντα πιο χαμηλά σε τόνους από έναν ζεστό.
2. GREAT HIGHLAND BAGPIPE: Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΩΝ ΙΣΟΚΡΑΤΩΝ
Το κούρδισμα της σκωτσέζικης γκάιντας είναι μια ιεροτελεστία που γίνεται πριν από κάθε εκτέλεση και απαιτεί απόλυτη ηρεμία.
Οι Ισοκράτες (Drones): Οι τρεις σωλήνες στον ώμο διαθέτουν "sliders" (κινητά τμήματα). Ο μουσικός τους ανεβοκατεβάζει μέχρι ο ήχος τους να γίνει ένας ενιαίος, σταθερός βόμβος που δεν "κυματίζει". Αν ακούγεται ένας παλμός (beating), σημαίνει πως το όργανο είναι ακόμα εκτός κουρδίσματος.
Η Πίεση του Ασκού: Η γκάιντα κουρδίζεται με βάση την πίεση που ασκεί ο μουσικός με το χέρι του στον ασκό. Αν η πίεση δεν είναι σταθερή, το κούρδισμα "ταξιδεύει".
Tape (Ταινία): Οι γκαϊντατζήδες χρησιμοποιούν συχνά μικρά κομμάτια μαύρης μονωτικής ταινίας πάνω από τις τρύπες του Chanter (του σωλήνα της μελωδίας). Καλύπτοντας ελάχιστα το πάνω μέρος μιας τρύπας, "χαμηλώνουν" τη νότα μέχρι να έρθει σε απόλυτη αρμονία με τους ισοκράτες.
3. UILLEANN PIPES: ΤΟ ΧΑΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ
Εδώ το κούρδισμα φτάνει στο επίπεδο της επιστήμης. Είναι το πιο δύσκολο όργανο στον κόσμο να παραμείνει κουρδισμένο.
Το "Kicking" του Chanter: Ο μουσικός μπορεί να αλλάξει το κούρδισμα μιας νότας καθώς παίζει, πιέζοντας το κάτω μέρος του Chanter πάνω στο γόνατό του (το οποίο καλύπτεται από μια δερμάτινη ποδιά). Αυτό κλείνει τη ροή του αέρα και επιτρέπει το πέρασμα στη δεύτερη, πιο υψηλή οκτάβα.
Regulators (Ρυθμιστές): Κάθε ένας από τους τρεις ρυθμιστές έχει τις δικές του γλωττίδες. Για να κουρδιστούν οι συγχορδίες, ο μουσικός χρησιμοποιεί μικρά μεταλλικά "rush" (ράβδους) μέσα στους σωλήνες, οι οποίες αλλάζουν τον όγκο του αέρα εσωτερικά.
Η Υγρασία: Επειδή ο αέρας από το φυσερό είναι στεγνός, η Uilleann Pipes είναι εξαιρετικά ευαίσθητη στις αλλαγές του καιρού. Μια βροχερή μέρα στο Δουβλίνο απαιτεί τελείως διαφορετικό κούρδισμα από μια ξηρή μέρα στην Αθήνα.
.png)
.jpeg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου