Στην καρδιά της Δυτικής Αφρικής, στην περιοχή CASAMANCE της Σενεγάλης, αλλά και στις εκτάσεις της Γκάμπια και της Γουινέας-Μπισάου, ζει ένας λαός με ακλόνητη ταυτότητα: οι JOLA (ή Diola). Πρόκειται για έναν λαό καλλιεργητών ρυζιού, των οποίων η ζωή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γη, το νερό και έναν ιδιαίτερο μουσικό πολιτισμό που άλλαξε την πορεία της παγκόσμιας μουσικής ιστορίας.
Η κατασκευή του AKONTING είναι μια ιεροτελεστία που συνδυάζει τη γνώση της φύσης με τη μουσική δεξιοτεχνία. Το όργανο αυτό δεν χρησιμοποιεί βίδες, κόλλα ή μεταλλικά στηρίγματα· βασίζεται αποκλειστικά στην τάση και την ισορροπία των υλικών.
.jpeg)
Ακολουθούν οι λεπτομέρειες της παραδοσιακής κατασκευής του:
1. ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΥΛΙΚΑ
ΗΧΕΙΟ (ΚΟΛΟΚΥΘΑ): Χρησιμοποιείται μια μεγάλη, ξερή κολοκύθα (Calabash). Πρέπει να έχει σφαιρικό σχήμα και σκληρό τοίχωμα για να αντέχει την πίεση που ασκεί το δέρμα όταν στεγνώνει.
ΜΠΡΑΤΣΟ (NECK): Ένα μακρύ, ευθύ και ανθεκτικό κλαδί από το δέντρο Papayer ή άλλο σκληρό ξύλο της περιοχής Casamance. Το μήκος του κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 80 και 100 εκατοστών.
ΜΕΜΒΡΑΝΗ (ΚΑΠΑΚΙ): Δέρμα κατσίκας, το οποίο καθαρίζεται και τοποθετείται ενώ είναι ακόμα υγρό και ελαστικό.
ΧΟΡΔΕΣ: Παραδοσιακά φτιάχνονταν από φυτικές ίνες (ίνες φοίνικα), αλλά σήμερα χρησιμοποιείται συχνά πετονιά ψαρέματος διαφορετικών διατομών για μεγαλύτερη αντοχή και λαμπερό ήχο.
2. ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ
.jpeg)
Α. Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ
.jpeg)
Ο οργανοποιός κόβει το πάνω μέρος της κολοκύθας (περίπου το ένα τρίτο) και αδειάζει το εσωτερικό της. Στη συνέχεια, ανοίγει δύο τρύπες στα πλαϊνά τοιχώματα, ακριβώς κάτω από το χείλος της κολοκύθας. Οι τρύπες αυτές πρέπει να είναι στην ίδια ευθεία για να περάσει το μπράτσο.
Β. Η ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΜΠΡΑΤΣΟΥ
Το ξύλινο κοντάρι (μπράτσο) περνάει μέσα από την κολοκύθα. Η ιδιαιτερότητα του Akonting είναι ότι το ξύλο διαπερνά ολόκληρο το ηχείο και προεξέχει ελάχιστα από την πίσω πλευρά. Αυτό το μικρό τμήμα που προεξέχει λειτουργεί ως χορδοστάτης (tailpiece), όπου δένονται οι άκρες των χορδών.
Γ. ΤΟ ΤΕΝΤΩΜΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ
Το υγρό δέρμα τεντώνεται πάνω από το άνοιγμα της κολοκύθας. Στερεώνεται περιμετρικά με ξύλινες σφήνες ή μικρά καρφιά. Καθώς το δέρμα στεγνώνει φυσικά κάτω από τον ήλιο, συστέλλεται και γίνεται εξαιρετικά σκληρό, δημιουργώντας μια επιφάνεια που αντηχεί σαν τύμπανο.
Δ. Η ΓΕΦΥΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ
Η ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE): Μια μικρή ξύλινη γέφυρα, συνήθως σε σχήμα "Π", τοποθετείται πάνω στο κέντρο του δέρματος. Δεν κολλιέται· συγκρατείται στη θέση της μόνο από την πίεση των χορδών.
ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΜΑ: Στο Akonting δεν υπάρχουν κλειδιά (pegs). Οι χορδές δένονται στο πάνω μέρος του μπράτσου με θηλιές από δέρμα ή σχοινί. Ο μουσικός σπρώχνει αυτές τις θηλιές πάνω ή κάτω κατά μήκος του μπράτσου για να αλλάξει την τάση και να κουρδίσει το όργανο.
3. Η "ΜΑΓΙΚΗ" ΚΟΝΤΗ ΧΟΡΔΗ (DRONE STRING)
Η πιο σημαντική λεπτομέρεια που κληρονόμησε το Μπάντζο από το Akonting είναι η διάταξη των χορδών:
Διαθέτει τρεις χορδές.
Οι δύο είναι μακριές και χρησιμοποιούνται για τη μελωδία.
Η τρίτη είναι κοντή και ξεκινά από το μέσο του μπράτσου. Αυτή η χορδή παράγει έναν συνεχή, υψηλό τόνο (ισοκράτη) που δίνει στο όργανο τον χαρακτηριστικό κρουστικό του ήχο.
"Η κατασκευή του Akonting είναι μια απόδειξη της ανθρώπινης εφευρετικότητας. Χωρίς περίπλοκα εργαλεία, οι JOLA κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα όργανο που συνδυάζει το τύμπανο και τη λύρα. Η χρήση της κολοκύθας ως αντηχείο και η προσθήκη της κοντής χορδής στο μέσο του μπράτσου, αποτέλεσαν τη σχεδιαστική βάση για τη δημιουργία του αμερικανικού μπάντζο αιώνες αργότερα."
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου