ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ

 ΜΕΡΟΣ Α: ANTONIO DE TORRES ΚΑΙ C.F. MARTIN

Η ιστορία της κιθάρας δεν θα ήταν η ίδια χωρίς δύο ονόματα που θεωρούνται οι "θεμέλιοι λίθοι" της σύγχρονης οργανοποιίας. Ο ένας επαναπροσδιόρισε την κλασική κιθάρα στην Ευρώπη και ο άλλος δημιούργησε το αμερικανικό πρότυπο της ακουστικής.

ANTONIO DE TORRES (1817–1892): Ο ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ ΤΟΥ ΗΧΟΥ

Ο ANTONIO DE TORRES JURADO είναι ο άνθρωπος στον οποίο οφείλουμε τη μορφή της σύγχρονης κλασικής κιθάρας. Πριν από αυτόν, οι κιθάρες ήταν μικρές και στερούμενες έντασης. Ο Τόρρες, εργαζόμενος στη Σεβίλλη, έκανε μια επαναστατική διαπίστωση: το καπάκι (soundboard) είναι η καρδιά του οργάνου.

Αύξησε το μέγεθος του σώματος και τελειοποίησε το FAN BRACING (τη διάταξη των εσωτερικών ξύλινων ενισχύσεων σε σχήμα βεντάλιας). Αυτό επέτρεψε στο καπάκι να δονείται με μεγαλύτερη ελευθερία, παράγοντας έναν ήχο πλούσιο, βαθύ και ικανό να γεμίσει μια αίθουσα συναυλιών. Όλες οι σύγχρονες κλασικές κιθάρες είναι, στην πραγματικότητα, απόγονοι των σχεδίων του Τόρρες. Η δουλειά του αναγνωρίστηκε

τόσο πολύ, που ο μεγάλος FRANCISCO TARREGA έπαιζε αποκλειστικά με δικά του όργανα, καθιερώνοντας το "πρότυπο Τόρρες" παγκοσμίως.

CHRISTIAN FREDERICK MARTIN (1796–1873): Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Ενώ ο Τόρρες δούλευε στην Ισπανία, ένας Γερμανός μετανάστης στις ΗΠΑ, ο C.F. MARTIN, έθετε τις βάσεις για την ακουστική κιθάρα με ατσάλινες χορδές. Ο Μάρτιν ίδρυσε την εταιρεία MARTIN & CO. το 1833, η οποία παραμένει μέχρι σήμερα η παλαιότερη και πιο σεβαστή εταιρεία κατασκευής ακουστικών οργάνων.

Η μεγαλύτερη συνεισφορά του ήταν το X-BRACING. Καθώς οι μουσικοί άρχισαν να χρησιμοποιούν ατσάλινες χορδές για περισσότερη ένταση, η παραδοσιακή "βεντάλια" του Τόρρες δεν άντεχε την πίεση. Ο Μάρτιν σχεδίασε μια διασταυρούμενη ενίσχυση σε σχήμα Χ, η οποία έδωσε στην κιθάρα την απαραίτητη δομική αντοχή χωρίς να θυσιάζει την ποιότητα του ήχου. Επίσης, η Martin δημιούργησε το σχήμα DREADNOUGHT, το οποίο έγινε το παγκόσμιο στάνταρ για την Country, τη Folk και τη Rock μουσική.

ΜΕΡΟΣ Β: LEO FENDER ΚΑΙ ORVILLE GIBSON

Περνάμε στην εποχή του ηλεκτρισμού, όπου δύο ονόματα κυριάρχησαν απόλυτα, δημιουργώντας τα "στρατόπεδα" στα οποία χωρίζονται οι κιθαρίστες μέχρι σήμερα.

ORVILLE GIBSON (1856–1918) ΚΑΙ Η GIBSON CORP.

Ο ORVILLE GIBSON ξεκίνησε κατασκευάζοντας μαντολίνα στο Μίσιγκαν. Η καινοτομία του ήταν ότι εφάρμοσε τις αρχές κατασκευής του βιολιού στην κιθάρα, δημιουργώντας τα πρώτα ARCHTOP μοντέλα με κυρτό καπάκι. Μετά τον θάνατό του, η εταιρεία GIBSON συνέχισε να καινοτομεί, παρουσιάζοντας την πρώτη ηλεκτρική κιθάρα με μαγνήτη (την ES-150) το 1936.

Ωστόσο, το σημείο καμπής ήταν η συνεργασία με τον βιρτουόζο LES PAUL. Η κιθάρα που φέρει το όνομά του, η GIBSON LES PAUL (1952), έγινε το σύμβολο του "παχιού", ζεστού ήχου με ατελείωτο sustain, χάρη στο σώμα από μαόνι και τους HUMBUCKER μαγνήτες που σχεδίασε ο SETH LOVER.

LEO FENDER (1909–1991): Ο ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΤΗΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Ο LEO FENDER δεν ήταν μουσικός, ήταν ένας οραματιστής τεχνικός ραδιοφώνων. Η προσέγγισή του ήταν καθαρά πρακτική: ήθελε να φτιάξει μια κιθάρα που να επισκευάζεται εύκολα και να παράγεται μαζικά. Το 1950 παρουσίασε την TELECASTER, την πρώτη επιτυχημένη ηλεκτρική κιθάρα solid body, και το 1954 τη STRATOCASTER.

Ο Φέντερ εισήγαγε το βιδωτό μπράτσο (bolt-on neck), το οποίο ήταν αντίθετο με όλη την παράδοση της οργανοποιίας, αλλά επέτρεπε την άμεση αντικατάσταση των εξαρτημάτων. Η Stratocaster, με το φουτουριστικό της σχήμα και το σύστημα τρέμολο, έγινε το πιο αναγνωρίσιμο μουσικό όργανο στον πλανήτη, στα χέρια ανθρώπων όπως ο JIMI HENDRIX και ο ERIC CLAPTON.

ΜΕΡΟΣ Γ: PAUL REED SMITH ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ BOUTIQUE LUTHIERS

Στο τρίτο μέρος, εξετάζουμε τη σύγχρονη εποχή, όπου η κατασκευή της κιθάρας συνάντησε την απόλυτη πολυτέλεια και την τεχνολογική τελειότητα.

PAUL REED SMITH (PRS GUITARS)

Ο PAUL REED SMITH κατάφερε κάτι που θεωρούνταν αδύνατο: να μπει ανάμεσα στους δύο γίγαντες (Fender και Gibson) και να δημιουργήσει μια νέα κατηγορία. Οι κιθάρες PRS είναι γνωστές για την

εκπληκτική αισθητική τους, με καπάκια από σπάνιο σφένδαμο (flamed maple) και τα χαρακτηριστικά "πουλιά" (birds in flight) ως διακοσμητικά στην ταστιέρα. Ηχητικά, η PRS γεφύρωσε το χάσμα μεταξύ του λαμπερού ήχου της Fender και του γεμάτου ήχου της Gibson, δημιουργώντας όργανα υψηλής ακρίβειας που λατρεύουν μουσικοί όπως ο CARLOS SANTANA.

ΟΙ BOUTIQUE ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Στις μέρες μας, η οργανοποιία έχει περάσει σε μια φάση "αναγέννησης". Μικρά εργαστήρια (Boutique Luthiers) όπως ο TOM ANDERSON, ο JOHN SUHR και ο BOB TAYLOR (της Taylor Guitars) έχουν ωθήσει τα όρια της ποιότητας σε νέα επίπεδα.

• Η TAYLOR GUITARS έφερε επανάσταση στην ακουστική κιθάρα με το σύστημα V-CLASS BRACING, αλλάζοντας τον τρόπο που κουρδίζει το όργανο σε όλο το μήκος της ταστιέρας.

• Κατασκευαστές όπως η STRANDBERG επαναπροσδιορίζουν την εργονομία με τις "headless" κιθάρες και τα τραπεζοειδή μπράτσα (EndurNeck) που προστατεύουν τους καρπούς των μουσικών.

Η ιστορία των δημιουργών μας διδάσκει ότι η κιθάρα είναι ένα όργανο σε διαρκή κίνηση. Από τον πάγκο του Τόρρες μέχρι τα ψηφιακά σχεδιαστήρια της Strandberg, ο στόχος παραμένει ο ίδιος: η αναζήτηση του τέλειου τόνου.