PORTATIVE ORGAN (ΦΟΡΗΤΟ ΟΡΓΑΝΟ): Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ

 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΗΧΟΣ

Το Φορητό Όργανο (γνωστό και ως Organetto) ήταν το τεχνολογικό θαύμα του 13ου και 14ου αιώνα. Ήταν ένα όργανο ατομικής χρήσης που επέτρεπε στον μουσικό να είναι ταυτόχρονα οργανοπαίκτης και "τροφοδότης" αέρα. Ο ήχος του ήταν σταθερός και καθαρός, μοιάζοντας με μια ομάδα από φλάουτα που ηχούν ταυτόχρονα. Ήταν το μοναδικό όργανο που μπορούσε να κρατήσει μια νότα επ' αόριστον, καθιστώντας το ιδανικό για τη συνοδεία των σύνθετων μελωδιών των Τροβέρων.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ενώ τα μεγάλα εκκλησιαστικά όργανα απαιτούσαν ολόκληρα δωμάτια και βοηθούς για τα φυσερά, το Organetto δημιουργήθηκε για να φέρει τον ήχο της εκκλησίας στις αυλές και στους δρόμους. Έγινε το αγαπημένο όργανο των μορφωμένων Τροβέρων και των κληρικών που συμμετείχαν στην κοσμική μουσική. Ο κορυφαίος συνθέτης του Μεσαίωνα, Francesco Landini, αν και τυφλός, ήταν ο διασημότερος δεξιοτέχνης αυτού του οργάνου, το οποίο έγινε σύμβολο της μουσικής εκλέπτυνσης.

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ

Η κατασκευή του απαιτούσε υψηλή ακρίβεια, καθώς έπρεπε να είναι ελαφρύ αλλά λειτουργικό:

• Αυλοί: Αποτελούνταν από μία ή δύο σειρές αυλών (συνήθως μεταλλικών ή ξύλινων) τοποθετημένων κάθετα.

• Πληκτρολόγιο: Διέθετε ένα μικρό πληκτρολόγιο με κουμπιά ή μοχλούς που ο μουσικός χειριζόταν με το δεξί χέρι.

• Φυσερό: Στο πίσω μέρος υπήρχε ένα φυσερό που ο μουσικός άνοιγε και έκλεινε με το αριστερό χέρι, ελέγχοντας την πίεση του αέρα και την ένταση του ήχου.

• Μεταφορά: Συνοδευόταν από έναν ιμάντα που περνούσε από τον ώμο ή τοποθετούνταν στα γόνατα του καθήμενου μουσικού.