ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΑΡΧΑΙΑ VS ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΙΘΑΡΑ

 

Αγγείο του 470-460 π.Χ. όπου απεικονίζεται Μούσα να χορδίζει κιθάρα.

1. Η ΥΠΑΡΞΗ ΤΑΣΤΙΕΡΑΣ (FRETBOARD)

Αυτή είναι η πιο θεμελιώδης διαφορά που αλλάζει όλη τη λογική του οργάνου.

• Αρχαία Κιθάρα: Δεν είχε ταστιέρα. Κάθε χορδή αντιστοιχούσε σε μία μόνο νότα (ανοιχτή χορδή). Ο μουσικός δεν μπορούσε να αλλάξει το μήκος της χορδής με τα δάχτυλά του για να παράγει διαφορετικές νότες στην ίδια χορδή.

• Σύγχρονη Κιθάρα: Διαθέτει ταστιέρα με μεταλλικά τάστα. Πιέζοντας τη χορδή σε διαφορετικά σημεία, ο μουσικός αλλάζει το παλλόμενο μήκος της, παράγοντας δεκάδες διαφορετικές νότες από μία μόνο χορδή.

2. Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΜΑ ΤΩΝ ΧΟΡΔΩΝ

• Αρχαία Κιθάρα: Είχε συνήθως 7 χορδές (επτάχορδος). Όλες οι χορδές είχαν το ίδιο πάχος και η διαφορά στον ήχο προέκυπτε μόνο από το πόσο σφιχτά ήταν τεντωμένες.

• Σύγχρονη Κιθάρα: Έχει συνήθως 6 χορδές (ή 7/8 σε ειδικές περιπτώσεις). Οι χορδές έχουν διαφορετικά πάχη (διατομές), γεγονός που επιτρέπει στο όργανο να καλύπτει πολύ μεγαλύτερο τονικό εύρος (από πολύ βαθιά μπάσα μέχρι πολύ πρίμα).

3. ΤΟ ΣΧΗΜΑ ΚΑΙ Η ΣΤΗΡΙΞΗ

• Αρχαία Κιθάρα: Είχε σχήμα "U" με δύο βραχίονες και έναν ζυγό στην κορυφή. Ήταν ένα όργανο τύπου λύρας.

• Σύγχρονη Κιθάρα: Έχει το χαρακτηριστικό σχήμα "8" με κεντρικό λαιμό (μπράτσο) που εξέχει από το σώμα.

---

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ

Χαρακτηριστικό	Αρχαιοελληνική Κιθάρα	Σύγχρονη Κιθάρα
Τύπος Οργάνου	Λύρα (ανοιχτές χορδές)	Λαούτο (με ταστιέρα)
Παραγωγή Νότας	1 νότα ανά χορδή	Πολλές νότες ανά χορδή
Υλικό Χορδών	Έντερο ή Λινό	Νάιλον ή Ατσάλι
Τρόπος Παιξίματος	Πλήκτρο (δεξί) & Σίγαση (αριστερό)	Νύχια/Δάχτυλα ή Πένα (δεξί) & Πάτημα χορδών (αριστερό)
Κούρδισμα	Με δερμάτινους κολλάβους	Με μεταλλικά κλειδιά (μηχανικά)
Συγχορδίες	Περιορισμένες (λόγω ανοιχτών χορδών)	Πλούσιες και σύνθετες

---

4. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΗΧΟΥ

Η αρχαία κιθάρα ήταν ένα όργανο μελωδικό. Ο ρόλος της ήταν να ακολουθεί και να υποστηρίζει τη φωνή του τραγουδιστή/ποιητή, προσθέτοντας ρυθμό και τονίζοντας τις λέξεις.

Η σύγχρονη κιθάρα είναι ένα όργανο πολυφωνικό. Μπορεί να παίζει ταυτόχρονα τη μελωδία, τα μπάσα και τις συγχορδίες, λειτουργώντας συχνά ως μια "μικρή ορχήστρα" στα χέρια ενός μόνο εκτελεστή.

 Η λέξη "κιθάρα" ταξίδεψε από τα ελληνικά στα λατινικά (cithara), μετά στα ισπανικά (guitarra) και τελικά επέστρεψε σε εμάς για να περιγράψει ένα όργανο που δομικά μοιάζει περισσότερο με το αρχαίο ελληνικό πανδούριο (που είχε λαιμό) παρά με την αρχαία κιθάρα!Η μετάβαση από την αρχαιοελληνική κιθάρα στη σύγχρονη μορφή που όλοι γνωρίζουμε σήμερα, δεν ήταν μια ευθεία γραμμή, αλλά μια εξέλιξη αιώνων που πέρασε μέσα από διαφορετικούς πολιτισμούς και τεχνολογικές καινοτομίες.