Η κατασκευή του Sicu (Σίκου) είναι μια διαδικασία που απαιτεί βαθιά γνώση της φύσης και των μαθηματικών αναλογιών. Ακολουθεί η αναλυτική παρουσίαση των σταδίων κατασκευής του:
1. Η ΕΚΛΟΓΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ
Το βασικό υλικό είναι το καλάμι Songo ή Chuqui, το οποίο συλλέγεται από τις όχθες της λίμνης Τιτικάκα.
Η Επιλογή: Ο τεχνίτης επιλέγει καλάμια που έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλον με λίγο οξυγόνο, καθώς οι ίνες τους είναι πιο πυκνές και προσφέρουν καλύτερη αντήχηση.
Η Προετοιμασία: Τα καλάμια αφήνονται να ξεραθούν στον ήλιο για αρκετούς μήνες μέχρι να χάσουν όλη την υγρασία τους και να αποκτήσουν ένα χρυσαφένιο χρώμα.
2. Η ΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΣΦΡΑΓΙΣΜΑ
Οι σωλήνες κόβονται σε συγκεκριμένα μήκη για να δημιουργηθεί η κλίμακα.
Ο Φυσικός Κόμπος: Ο τεχνίτης φροντίζει ώστε η βάση κάθε σωλήνα να είναι ο φυσικός κόμπος του καλαμιού, ο οποίος λειτουργεί ως τέρμα για τον αέρα.
Το Μυστικό του Κουρδίσματος: Αν ένας σωλήνας είναι ελαφρώς "φάλτσος", ο κατασκευαστής ρίχνει μέσα λεπτή άμμο ή ξηρούς σπόρους. Αυτό μικραίνει τον όγκο του αέρα και ανεβάζει τον τόνο της νότας με απόλυτη ακρίβεια.
.jpeg)
3. Η ΔΙΑΤΑΞΗ IRA ΚΑΙ ARKA
Ο Σίκου αποτελείται από δύο σειρές σωλήνων που λειτουργούν συμπληρωματικά.
Ira (Οδηγός): Συνήθως αποτελείται από 6 σωλήνες και αντιπροσωπεύει την αρσενική αρχή.
Arka (Ακόλουθος): Αποτελείται από 7 σωλήνες και αντιπροσωπεύει τη θηλυκή αρχή.
Η Συνένωση: Οι δύο σειρές δένονται μεταξύ τους έτσι ώστε ο μουσικός να μπορεί να μετακινείται γρήγορα από τη μία στην άλλη, αν και παραδοσιακά χρειάζονται δύο παίκτες για να συμπληρωθεί η μελωδία.
.jpeg)
4. ΤΟ ΔΕΣΙΜΟ ΚΑΙ Η ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ
Η τελική συναρμολόγηση είναι κρίσιμη για την αντοχή του οργάνου.
Τα Στηρίγματα: Δύο λεπτές λωρίδες από σχισμένο καλάμι τοποθετούνται οριζόντια στην μπροστινή και την πίσω πλευρά των σωλήνων.
Η Πλέξη: Χρησιμοποιείται νήμα από μαλλί αλπάκα ή λάμα. Η πλέξη είναι σφιχτή και συχνά διακοσμητική, με έντονα χρώματα που δηλώνουν την καταγωγή της κοινότητας (ayllu) του κατασκευαστή.
"Η ακρίβεια στην κατασκευή του Σίκου είναι τέτοια που οι αρχαίοι τεχνίτες μπορούσαν να δημιουργήσουν όργανα που παίζουν σε απόλυτο συντονισμό μεταξύ τους, παρά το γεγονός ότι κατασκευάζονταν σε διαφορετικά χωριά με μοναδικό οδηγό την ακοή και τις φυσικές αναλογίες του καλαμιού."
ΠΩΣ ΝΑ ΤΟ ΦΤΙΑΞΕΙΣ
Για να φτιάξεις έναν δικό σου παραδοσιακό αυλό Sicu (Σίκου) με υλικά που μπορείς να βρεις εύκολα, θα ακολουθήσουμε την αρχαία μέθοδο προσαρμοσμένη στα σημερινά δεδομένα. Η διαδικασία απαιτεί υπομονή και ακρίβεια στον υπολογισμό των μηκών.
ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ
Σωλήνες: Μπορείς να χρησιμοποιήσεις καλάμια (αν έχεις πρόσβαση σε ξερά καλάμια bamboo) ή, για δοκιμή, απλούς πλαστικούς σωλήνες PVC (λεπτής διαμέτρου, περίπου 12-15mm).
Πώματα: Φυσικό κερί μέλισσας, φελλό ή θερμοκόλλα (για να σφραγίσεις τη βάση).
Σταθεροποίηση: Δύο λεπτά ξυλάκια (σαν αυτά για τα σουβλάκια ή γλωσσοπίεστρα).
Δέσιμο: Σπάγκο ή μάλλινο νήμα σε έντονα χρώματα.
Εργαλεία: Ένα πριονάκι, γυαλόχαρτο και έναν χάρακα.
ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ
1. Ο Υπολογισμός των Μηκών
Για να βγάλεις μια σωστή κλίμακα (πεντατονική), οι σωλήνες σου πρέπει να έχουν συγκεκριμένα μήκη. Ξεκίνα με 7 σωλήνες για την πρώτη σου προσπάθεια:
Νότα 1: 21 cm
Νότα 2: 18.5 cm
Νότα 3: 16 cm
Νότα 4: 14 cm
Νότα 5: 12.5 cm
Νότα 6: 11 cm
Νότα 7: 9.5 cm
2. Η Κοπή και η Λείανση
Κόψε τους σωλήνες στα παραπάνω μήκη. Προσοχή: Το πάνω μέρος (εκεί που ακουμπούν τα χείλη) πρέπει να είναι τελείως ίσιο και λείο. Χρησιμοποίησε το γυαλόχαρτο για να εξαφανίσεις κάθε προεξοχή, ώστε να μην τραυματιστείς και να βγαίνει ο ήχος καθαρός.
3. Το Σφράγισμα (Το πιο κρίσιμο σημείο)
Ο σωλήνας του Σίκου πρέπει να είναι ερμητικά κλειστός στη βάση του.
Αν χρησιμοποιείς καλάμι, κόψε το ακριβώς κάτω από τον "κόμπο".
Αν χρησιμοποιείς PVC, βάλε ένα κομμάτι φελλό ή γέμισε τη βάση με θερμοκόλλα.
Δοκιμή: Φύσηξε δυνατά. Αν ακούς έναν βαθύ ήχο, είναι έτοιμο. Αν ακούς αέρα να "φεύγει", πρέπει να ξανασφραγίσεις τη βάση.
4. Το Κούρδισμα (Fine Tuning)
Αν η νότα σου ακούγεται λίγο πιο χαμηλή από ό,τι θα έπρεπε, ρίξε μέσα στον σωλήνα μια-δυο μικρές σταγόνες κερί ή λίγη άμμο. Αυτό θα μειώσει τον εσωτερικό χώρο και θα "ανεβάσει" τη νότα.
5. Η Συναρμολόγηση
Τοποθέτησε τους σωλήνες στη σειρά, από τον μακρύτερο στον κοντύτερο.
Βάλε το ένα ξυλάκι από τη μία πλευρά και το άλλο από την άλλη (σαν "σάντουιτς").
Ξεκίνα να τυλίγεις το νήμα γύρω από το πρώτο ξυλάκι, μετά ανάμεσα στους σωλήνες και μετά στο δεύτερο ξυλάκι.
Σφίξε πολύ καλά. Οι σωλήνες δεν πρέπει να κουνιούνται καθόλου.
ΠΩΣ ΝΑ ΒΓΑΛΕΙΣ ΗΧΟ
Μην βάζεις τον σωλήνα μέσα στο στόμα. Κράτα τον όρθιο, ακούμπησε το κάτω χείλος σου στην άκρη του σωλήνα και φύσηξε οριζόντια προς την απέναντι κόψη, όπως όταν φυσάς πάνω από ένα στόμιο μποΓια να φτιάξεις ένα πλήρες, επαγγελματικό Sicu με τη διπλή σειρά (Ira και Arka), θα χρειαστείς συνολικά 13 σωλήνες. Αυτό το όργανο ακολουθεί την παραδοσιακή διατονική κλίμακα των Άνδεων.
Εδώ είναι το ακριβές πλάνο κατασκευής:
1. ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΣΕΙΡΕΣ
Θα κόψεις τους σωλήνες σου στα παρακάτω μήκη (σε εκατοστά). Η διάμετρος των σωλήνων προτείνεται να είναι περίπου 1.2 cm έως 1.5 cm.
Σειρά ARKA (7 σωλήνες) Μήκος (cm) Σειρά IRA (6 σωλήνες) Μήκος (cm) 1ος (Μπάσο) 29.0 1ος 26.0 2ος 23.0 2ος 20.5 3ος 18.0 3ος 16.5 4ος 14.5 4ος 13.0 5ος 11.5 5ος 10.5 6ος 9.0 6ος 8.5 7ος (Πρίμο) 7.5 2. Η ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ "ΣΑΝΤΟΥΙΤΣ"
Αφού κόψεις, λιμάνεις και σφραγίσεις τους σωλήνες στη βάση τους (όπως περιγράψαμε πριν), ήρθε η ώρα για το δέσιμο:
Η Διάταξη: Τοποθέτησε τη σειρά Arka (7 σωλήνες) πίσω και τη σειρά Ira (6 σωλήνες) μπροστά. Οι σωλήνες της μπροστινής σειράς πρέπει να μπαίνουν ανάμεσα στα κενά της πίσω σειράς (ζιγκ-ζαγκ).
Τα Στηρίγματα: Θα χρειαστείς 4 ξυλάκια (δύο για κάθε σειρά).
Το Δέσιμο (The Weave):
Δέσε πρώτα την κάθε σειρά ξεχωριστά με τα ξυλάκια της.
Μετά, ένωσε τις δύο σειρές μεταξύ τους. Χρησιμοποίησε τη "χιαστί" πλέξη (cross-stitch) με το νήμα. Πέρασε το νήμα γύρω από τον πρώτο σωλήνα της Arka, μετά γύρω από τον πρώτο της Ira, και συνέχισε έτσι μέχρι το τέλος.
3. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΟΥ
ΤΟ ΣΤΟΜΙΟ: Μην αφήσεις τις κομμένες άκρες κοφτερές. Χρησιμοποίησε ψιλό γυαλόχαρτο για να στρογγυλέψεις ελαφρώς το χείλος κάθε σωλήνα. Αυτό κάνει το παίξιμο πιο άνετο και τον ήχο πιο "βελούδινο".
Η ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑ: Αν χρησιμοποιήσεις φελλό για το σφράγισμα, βούτηξε τον πρώτα σε λιωμένο κερί για να βεβαιωθείς ότι δεν περνάει ίχνος αέρα. Ακόμα και η παραμικρή διαρροή θα καταστρέψει τη νότα.
ΤΟ ΝΗΜΑ: Προτίμησε βαμβακερό ή μάλλινο νήμα. Το νάιλον γλιστράει και με τον καιρό το όργανό σου θα "χαλαρώσει".
ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΠΑΙΞΕΙΣ;
Στο Sicu, οι νότες εναλλάσσονται μεταξύ των δύο σειρών. Για να παίξεις μια κλίμακα, φυσάς τον πρώτο σωλήνα της πίσω σειράς, μετά τον πρώτο της μπροστινής, μετά τον δεύτερο της πίσω, κ.ο.κ.
.jpeg)
.jpeg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου