Το Qyl-kobyz (Κιλ-κομπίζ) δεν είναι απλώς ένα μουσικό όργανο για τον λαό του Καζακστάν· είναι ένας ζωντανός οργανισμός, ένας φορέας μνήμης και η γέφυρα ανάμεσα στον επίγειο και τον πνευματικό κόσμο. Στο κείμενο που ακολουθεί, θα αναλύσουμε την ιστορική του διαδρομή, τη μοναδική αρχιτεκτονική της κατασκευής του και τον πανάρχαιο μύθο που το περιβάλλει.
1. Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ KORKYT ATA: Ο ΝΙΚΗΤΗΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ
Η γέννηση του Kobyz είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον θρύλο του Korkyt Ata, του πρώτου σαμάνου και «πατέρα» της μουσικής των τουρκικών φύλων. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Korkyt είδε σε όνειρο ότι ο θάνατος τον πλησίαζε. Πανικόβλητος, άρχισε να ταξιδεύει στις τέσσερις γωνιές του κόσμου για να του ξεφύγει, αλλά παντού έβλεπε ανθρώπους να σκάβουν τάφους.
Επιστρέφοντας στις όχθες του ποταμού Συρ Ντάρια, ο Korkyt κατάλαβε ότι ο μόνος τρόπος να νικήσει τη φθαρτότητα ήταν η τέχνη. Έκοψε έναν κορμό από δέντρο βελονιάς, τον σκάλισε και χρησιμοποίησε τρίχες από την ουρά του αλόγου του για να φτιάξει το πρώτο Kobyz. Καθώς άρχισε να παίζει, η μουσική ήταν τόσο μαγευτική που ο θάνατος σταμάτησε, τα πουλιά έπαψαν να κελαηδούν και ο χρόνος πάγωσε. Όσο ο Korkyt έπαιζε το Kobyz του, ο θάνατος δεν μπορούσε να τον αγγίξει. Έτσι, το όργανο αυτό έγινε το σύμβολο της αθανασίας και της πνευματικής δύναμης.