ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΙΘΑΡΑ

Η κατασκευή της αρχαιοελληνικής κιθάρας ήταν μια διαδικασία που απαιτούσε εξειδικευμένες γνώσεις οργανοποιίας, ξυλουργικής και ακουστικής. Σε αντίθεση με την απλή λύρα, η κιθάρα ήταν ένα βαρύ, επιβλητικό και επαγγελματικό όργανο, σχεδιασμένο να παράγει δυνατό ήχο που να καλύπτει ανοιχτούς χώρους και στάδια.



Ακολουθεί η αναλυτική περιγραφή των μερών και της διαδικασίας κατασκευής της:
1. ΤΟ ΑΝΤΗΧΕΙΟ (ΚΥΤΙΟΝ)



Το σώμα της κιθάρας ήταν το πιο σύνθετο τμήμα της κατασκευής.

Υλικό: Χρησιμοποιούνταν σκληρά ξύλα όπως ο σφένδαμος, η καρυδιά ή το πυξάρι.


Δομή: Αποτελούνταν από δύο ξύλινες πλάκες (την πρόσθια και την οπίσθια) που ενώνονταν με ένα φαρδύ ξύλινο περίγραμμα (πλευρές).


Σχήμα: Η βάση της ήταν επίπεδη, επιτρέποντας στο όργανο να στέκεται όρθιο. Το εσωτερικό του ηχείου ήταν κενό και ευρύχωρο, λειτουργώντας ως ενισχυτής της δόνησης των χορδών.


2. ΟΙ ΠΗΧΕΙΣ (ΒΡΑΧΙΟΝΕΣ)

Από το σώμα εξείχαν δύο στιβαροί βραχίονες, οι οποίοι συχνά ήταν κούφιοι στο εσωτερικό τους για να επικοινωνούν με το ηχείο και να αυξάνουν την αντήχηση.

Στατική: Έπρεπε να είναι εξαιρετικά ανθεκτικοί, καθώς δέχονταν όλη την τάση των χορδών.


Σύνδεση: Στο πάνω μέρος τους ενώνονταν με μια οριζόντια ξύλινη ράβδο, τον ζυγό.
3. Ο ΖΥΓΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΟΡΔΙΣΜΑΤΟΣ

Ο ζυγός ήταν το σημείο όπου στερεώνονταν οι χορδές στο πάνω μέρος.

Κόλλαβοι: Οι χορδές δένονταν στον ζυγό με τη βοήθεια των κολλάβων. Αυτοί ήταν δακτύλιοι από δέρμα ή ύφασμα, εμποτισμένοι με λίπος ή ρετσίνι για να αυξάνεται η τριβή.


Η διαδικασία: Ο μουσικός έστριβε τον κόλλαβο γύρω από τον ζυγό για να τεντώσει ή να χαλαρώσει τη χορδή, ρυθμίζοντας έτσι το τονικό ύψος (κούρδισμα).
4. Η ΜΑΓΑΣ (ΓΕΦΥΡΑ) ΚΑΙ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ

Στο κάτω μέρος του ηχείου υπήρχε η μαγάς, μια ξύλινη γέφυρα πάνω στην οποία πατούσαν οι χορδές.

Χορδές: Κατασκευάζονταν από έντερο προβάτου (χορδή) ή στριμμένο λινό. Στην κλασική εποχή, η κιθάρα είχε σταθερά 7 χορδές, οι οποίες είχαν όλες το ίδιο πάχος.


Χορδοτόνος: Οι χορδές κατέληγαν σε ένα εξάρτημα στο κάτω μέρος του σώματος, όπου δένονταν σταθερά.
5. ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

Τελαμών: Μια δερμάτινη ζώνη που περνούσε από τον ώμο του κιθαρωδού ή γύρω από τον καρπό, βοηθώντας στη στήριξη του βάρους του οργάνου.


Πλήκτρο: Μια πλάκα από κόκκαλο, μέταλλο ή σκληρό ξύλο, δεμένη με κορδόνι στο όργανο, με την οποία ο μουσικός έπληττε τις χορδές.
ΤΕΧΝΙΚΗ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ: "Ο ΨΥΧΟΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ"

Οι αρχαίοι οργανοποιοί επέλεγαν ξυλεία που είχε αποξηρανθεί φυσικά για χρόνια. Η χρήση της ψαρόκολλας (από υπολείμματα ψαριών) επέτρεπε στις ενώσεις να είναι σταθερές αλλά και να "αναπνέουν", μεταφέροντας τη δόνηση από τις χορδές σε ολόκληρο το ξύλινο σώμα χωρίς απώλειες ενέργειας.

Η κατασκευή της κιθάρας ήταν τόσο ακριβή και περίτεχνη που συχνά περιλάμβανε διακοσμήσεις από ελεφαντόδοντο, χρυσό ή πολύτιμα ξύλα, καθιστώντας την το "βασιλικό" όργανο της αρχαιότητας.