Ανατολική Αφρική και το Κέρας της Αφρικής. Αυτή η περιοχή είναι μουσικά μοναδική, καθώς αποτελεί το σημείο όπου η αφρικανική ρυθμολογία συναντά την αρχαία πνευματικότητα, τις βιβλικές
παραδόσεις και τους εμπορικούς δρόμους του Ινδικού Ωκεανού.
Η Ανατολική Αφρική, με επίκεντρο την Αιθιοπία, την Ερυθραία, τη Σομαλία, την Κένυα και την Τανζανία, προσφέρει ένα μουσικό τοπίο που διαφέρει ριζικά από την υπόλοιπη ήπειρο. Εδώ, η έμφαση δεν δίνεται τόσο στα κρουστά, όσο στη μελωδική ανάπτυξη, τη χρήση των έγχορδων οργάνων και μια ιδιαίτερη φωνητική προσέγγιση που συχνά θυμίζει αρχαία εκκλησιαστική παράδοση.
Η ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΙΘΙΟΠΙΑΣ: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ QENET
Η Αιθιοπία είναι η μοναδική χώρα της Αφρικής που δεν αποικίστηκε ποτέ πλήρως, γεγονός που επέτρεψε στη μουσική της να αναπτυχθεί απομονωμένα,
διατηρώντας στοιχεία που χρονολογούνται από την εποχή του Βασιλιά Σολομώντα. Το θεμέλιο αυτής της μουσικής είναι το Qenet, ένα σύστημα τεσσάρων κύριων πεντατονικών κλιμάκων που ορίζουν το συναίσθημα κάθε τραγουδιού:Tezeta (Νοσταλγία): Η πιο διάσημη κλίμακα, που χρησιμοποιείται για να εκφράσει την απώλεια, τη μνήμη και τη γλυκόπικρη αγάπη. Είναι ο «πυρήνας» της αιθιοπικής ψυχής.
Ambassel (Ιστορία): Μια κλίμακα που χρησιμοποιείται για επικές αφηγήσεις, βασιλικά χρονικά και ιστορικά γεγονότα.
Bati (Ηχώ της Ερήμου): Μια κλίμακα που συνδέεται με τους λαούς των πεδιάδων και έχει έναν χαρακτήρα που θυμίζει έντονα τη μουσική της Μέσης Ανατολής.
Anchihoye (Ιερότητα): Χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά στη λειτουργική μουσική της Αιθιοπικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
ΤΑ ΚΥΡΙΑΡΧΑ ΟΡΓΑΝΑ: ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ
BEGENA: Η ΑΡΠΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
Η Begena είναι ίσως το πιο επιβλητικό όργανο της Αφρικής. Είναι μια τεράστια λύρα με δέκα χορδές, η οποία στην Αιθιοπία θεωρείται ιερή.
Κατασκευή:
Το Πλαίσιο: Φτιάχνονταν από βαρύ σκληρό ξύλο (όπως ο κέδρος ή η ελιά). Έχει ύψος που συχνά ξεπερνά το ένα μέτρο.
Το Ηχείο: Μια μεγάλη ξύλινη βάση καλυμμένη με δέρμα βοδιού. Το δέρμα πρέπει να είναι παχύ για να αντέχει τον συντονισμό των χαμηλών συχνοτήτων.
Οι Χορδές: Παραδοσιακά από έντερο προβάτου, το οποίο στρίβεται και αποξηραίνεται.
Η Τεχνική του «Βόμβου» (U-Buzz): Η Begena παράγει έναν βαθύ, τριζάτο ήχο. Αυτό επιτυγχάνεται με μικρά δερμάτινα κομμάτια (U-shaped) που τοποθετούνται ανάμεσα στις χορδές και τη γέφυρα. Αυτός ο βόμβος θεωρείται ο «ήχος του σύμπαντος» και χρησιμοποιείται αποκλειστικά για διαλογισμό και προσευχή κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής.
KRAR: Η ΛΥΡΑ ΤΟΥ «ΑΖΜΑΡΙ»
Η Krar είναι η μικρότερη, λαϊκή εκδοχή της λύρας. Ενώ η Begena ανήκει στον Θεό, η Krar ανήκει στους ανθρώπους, τον έρωτα και το κρασί.
Κατασκευή: Διαθέτει 5 ή 6 χορδές και το ηχείο της είναι συχνά ένα απλό μεταλλικό μπολ ή ξύλινο σκεύος καλυμμένο με δέρμα.
Οι Azmari: Είναι οι περιπλανώμενοι τροβαδούροι της Αιθιοπίας. Παίζουν την Krar στα Azmaribet (τοπικές ταβέρνες) και αυτοσχεδιάζουν δίστιχα με διπλή σημασία (Wax and Gold), όπου το ένα νόημα είναι προφανές και το άλλο είναι μια καυστική κοινωνική ή πολιτική κριτική.
MASENQO: ΤΟ ΜΟΝΟΧΟΡΔΟ ΒΙΟΛΙ
Το Masenqo είναι ένα έγχορδο που παίζεται με δοξάρι και έχει σχήμα ρόμβου.
Κατασκευή: Το ηχείο καλύπτεται από δέρμα κατσίκας και η χορδή του —όπως και η τρίχα του δοξαριού— φτιάχνεται από τρίχα ουράς αλόγου.
Ο Ήχος: Είναι τραχύς, γεμάτος συναίσθημα και μπορεί να μιμηθεί τους λυγμούς της ανθρώπινης φωνής.
Η ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥ ΙΝΔΙΚΟΥ: ΤΟ ΣΤΥΛ TAARAB (ΣΟΥΑΧΙΛΙ)
Στα παράλια της Τανζανίας και της Κένυας (Ζανζιβάρη), η μουσική αλλάζει εντελώς χαρακτήρα. Το Taarab (που στα αραβικά σημαίνει «χαρά μέσω της μουσικής») είναι ο καρπός των εμπορικών δρόμων.
Η Ορχήστρα: Είναι η πιο «πολυεθνική» ορχήστρα της Αφρικής. Συνδυάζει το αραβικό Oud (ούτι), το Qanun (κανονάκι), το ινδικό Harmonium και δυτικά βιολιά.
Η Φιλοσοφία: Η μουσική είναι αργή, επιβλητική και ποιητική. Οι τραγουδίστριες του Taarab είναι οι «ντίβες» της Ανατολικής Αφρικής, χρησιμοποιώντας τους στίχους για να στείλουν μηνύματα στην κοινότητα, συχνά για ηθικά ζητήματα ή προσωπικές διαφορές.
Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΛΙΜΝΩΝ (ΟΥΓΚΑΝΤΑ)
Στο εσωτερικό της ηπείρου, στην Ουγκάντα, η μουσική συνδέεται με τα αρχαία βασίλεια (Buganda).
AMADINDA (Το Ξυλόφωνο των Βασιλέων): Είναι ένα τεράστιο ξυλόφωνο με 12 ή περισσότερα πλήκτρα από βαρύ ξύλο.
Τεχνική Interlocking: Δεν παίζεται από έναν άνθρωπο. Δύο ή τρεις μουσικοί κάθονται αντικριστά. Ο ένας παίζει ένα μοτίβο, και ο άλλος «γεμίζει» τα κενά ανάμεσα στις νότες του πρώτου με απίστευτη ταχύτητα. Το αποτέλεσμα είναι μια «οφθαλμαπάτη» ήχου, όπου το αυτί ακούγει μια μελωδία που κανείς από τους μουσικούς δεν παίζει μόνος του!
ADUNGU (Η Τοξωτή Άρπα): Ένα όργανο που μοιάζει εκπληκτικά με τις άρπες που βλέπουμε στις τοιχογραφίες της Αρχαίας Αιγύπτου. Οι λαοί Alur της Ουγκάντας κατασκευάζουν Adungus σε διάφορα μεγέθη, από μικροσκοπικές πρίμες μέχρι τεράστιες μπάσες άρπες, δημιουργώντας ολόκληρες ορχήστρες εγχόρδων.
ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
Στην Ανατολική Αφρική, η μουσική είναι ο συνδετικός κρίκος με το θείο.
Εκκλησιαστικοί Ύμνοι: Οι ιερείς στην Αιθιοπία (Debtera) χρησιμοποιούν το Kebero (ένα μεγάλο διπλό τύμπανο) και το Sistrum (ένα αρχαίο κρουστό μεταλλικό όργανο) για να συνοδεύσουν ψαλμούς που παραμένουν αναλλοίωτοι από τον 6ο αιώνα.
Νομαδική Ποίηση: Στη Σομαλία, η μουσική είναι κυρίως προφορική ποίηση. Οι νομάδες χρησιμοποιούν το τραγούδι για να καθοδηγήσουν τις καμήλες τους και να αφηγηθούν ιστορίες θάρρους στην έρημο.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Η μουσική της Ανατολικής Αφρικής είναι η μουσική της ιστορικής συνέχειας. Είναι λιγότερο «σωματική» από τη μουσική του Κονγκό, αλλά βαθιά «εγκεφαλική» και πνευματική. Εδώ, το έγχορδο όργανο —είτε είναι η ιερή Begena είτε το κοσμοπολίτικο Oud— είναι ο αφηγητής που μεταφέρει τη σοφία των αιώνων. Είναι ένας ήχος που σε καλεί να καθίσεις, να ακούσεις και να αναλογιστείς το παρελθόν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου