Salamuri: Ο Αρχέγονος Αντίλαλος του Καυκάσου
Το Salamuri αποτελεί ίσως το πιο εμβληματικό πνευστό της χώρας. Η ανακάλυψη του οστέινου αυλού της Mtskheta (11ος αιώνας π.Χ.) δεν αποτελεί απλώς ένα αρχαιολογικό εύρημα, αλλά μια απόδειξη ότι η μουσική θεωρία στον Καύκασο είχε προηγηθεί των κλασικών πολιτισμών.
Η Διπλή Φύση του Οργάνου
Η οργανοποιία διακρίνει το Salamuri σε δύο μορφές, καθεμία με τον δικό της χαρακτήρα:
Το Salamuri χωρίς γλωσσίδα (Unreeded): Είναι ο άμεσος απόγονος του αρχαίου αυλού. Με μήκος που φτάνει τα 40 εκατοστά και κατασκευασμένο συνήθως από καλάμι ή ξύλο βερικοκιάς, παράγει έναν ήχο διαυγή και φυσικό. Είναι το κατεξοχήν όργανο της ποιμενικής ζωής στην Ανατολική Γεωργία.
Το Salamuri με γλωσσίδα (Reeded): Μια τεχνολογική εξέλιξη που απαιτεί την εμπειρία ενός μάστορα. Η προσθήκη της εσωτερικής γλωσσίδας (τάπας) στο κεφάλι του αυλού επιτρέπει στον μουσικό να έχει μεγαλύτερο έλεγχο στην ένταση και το εύρος, μετατρέποντας το όργανο σε ένα ευέλικτο εργαλείο για κάθε είδους σύνθεση.
Η Μεταφυσική του Αυλού: Στη γεωργιανή λαογραφία, το Salamuri θεωρείται «άφθαρτο». Η παράδοση λέει πως ακόμα και η φωτιά δεν μπορεί να σβήσει τη μελωδία του, καθώς οι ήχοι του είναι συνδεδεμένοι με την ψυχή των προγόνων. Η ικανότητα του βοσκού να καθοδηγεί το κοπάδι μέσω συγκεκριμένων μελωδιών («Drive the sheep out») υπογραμμίζει τη σχεδόν μαγική επίδραση του οργάνου πάνω στη φύση.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ
Το Salamuri είναι το πιο διαδεδομένο πνευστό μουσικό όργανο σε όλες τις περιοχές της Γεωργίας και θεωρείται ο αχώριστος σύντροφος των βοσκών. Η παρουσία του στην ιστορία της χώρας δεν είναι απλώς τεκμηριωμένη, αλλά αγγίζει τα όρια του μύθου.
Η Αρχαιολογική Μαρτυρία: Το Salamuri της Mtskheta
Η αρχαιότερη απόδειξη για την ύπαρξη του οργάνου ήρθε στο φως το 1938, κατά τη διάρκεια ανασκαφών στο βόρειο τμήμα του νεκροταφείου Samtavro στη Mtskheta. Εκεί βρέθηκε ένας αυλός από οστό κύκνου, μήκους 19,9 εκ., τοποθετημένος στον τάφο ενός 14χρονου αγοριού, το οποίο ο ακαδημαϊκός Iv. Djavakhishvili αποκάλεσε «ο μικρός βοσκός».
Χρονολόγηση: XII-XI αιώνας π.Χ.
Χαρακτηριστικά: Δεν διαθέτει γλωσσίδα (unreeded) και έχει μόνο τρεις οπές στο μπροστινό μέρος. Η επιφάνειά του είναι εξαιρετικά λειασμένη.
Το Μυστικό του Τετράχορδου: Παρά την απλότητά του, έρευνες έδειξαν ότι μπορεί να παράγει 10 ήχους, όχι μέσω υπερφυσήματος, αλλά μέσω της κλίσης του οργάνου σε διαφορετικές γωνίες. Αυτό αποδεικνύει την ύπαρξη ενός τελειοποιημένου συστήματος τετράχορδων που προηγείται κατά χιλιετίες του αντίστοιχου ελληνικού.
Τυπολογία: Reeded (με γλωσσίδα) vs Unreeded (χωρίς γλωσσίδα)
Στη Γεωργία επιβιώνουν δύο βασικοί τύποι Salamuri, οι οποίοι διαφέρουν ως προς το υλικό, τη μορφή και το ηχητικό εύρος.
| Χαρακτηριστικό | Salamuri χωρίς γλωσσίδα | Salamuri με γλωσσίδα |
| Μήκος | 380-400 mm | 230-360 mm |
| Υλικό | Καλάμι, βερικοκιά, σαμπούκος | Καρυδιά, βερικοκιά |
| Οπές | 8 μπροστινές (μερικές φορές 1 πίσω) | 8 μπροστινές & 1 πίσω |
| Διάταξη | 1η οπή στα 13 εκ. από την κεφαλή | Οπές ανά 2 εκ. απόσταση |
| Ήχος | Διατονική κλίμακα μίας οκτάβας | Πλουσιότερος ήχος, μεγαλύτερο εύρος |
Η Τέχνη της Κατασκευής του Salamuri
Η κατασκευή ενός Salamuri, ειδικά αυτού με γλωσσίδα (reeded), απαιτεί την έμπειρη χειραγωγία ενός μάστορα:
Επιλογή Ξύλου: Το ξύλο πρέπει να είναι ευθύγραμμο και καλά αναπτυγμένο.
Διάτρηση: Το ξύλο τρυπάται από τη μία άκρη στην άλλη και η εσωτερική κοιλότητα, όπως και η εξωτερική επιφάνεια, λειαίνονται σχολαστικά.
Η Γλωσσίδα (Reed): Πρόκειται για μια μικρή τάπα (1,2-1,5 εκ.) που τοποθετείται στην κομμένη κεφαλή του αυλού. Το τμήμα εμφύσησης (λαιμός) κλείνεται εντελώς, αφήνοντας μόνο μια μικρή δίοδο για τον αέρα.
Δημιουργία Οπών: Ανοίγονται 8 οβάλ οπές στο μπροστινό μέρος και η 9η (πίσω) ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη μπροστινή οπή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου