Η κατασκευή της Żaqq (της μαλτέζικης γκάιντας) είναι μια ιδιαίτερη και αρχέγονη διαδικασία, καθώς το όργανο αυτό διαφέρει από τις περισσότερες ευρωπαϊκές γκάιντες λόγω της παντελούς απουσίας ξύλου από το σώμα του.
Ακολουθούν τα βασικά στάδια της κατασκευής, όπως προκύπτουν από την παράδοση και την πρακτική των τεχνιτών:
1. Ο Ασκός (The Bag)
Υλικό: Φτιάχνεται από ολόκληρο το δέρμα ενός ζώου, όπως κατσίκας, κουταβιού ή γαϊδουριού.
Ιδιαιτερότητα: Το δέρμα δεν αποτριχώνεται. Γυρίζεται με το τρίχωμα προς τα έξω, δίνοντας στο
όργανο τη χαρακτηριστική τριχωτή του εμφάνιση.Προετοιμασία: Το δέρμα επεξεργάζεται έτσι ώστε να παραμείνει εύκαμπτο και αεροστεγές, χωρίς τη χρήση ξύλινων στηριγμάτων (stocks) στις ενώσεις.
2. Το Σύστημα Ήχου (The Chanter / Żummara)
Η καρδιά του ήχου της Żaqq είναι η Zummara, η οποία τοποθετείται στη βάση του ασκού.
Διπλό Καλάμι: Αποτελείται από δύο παράλληλους σωλήνες από καλάμι (Arundo donax).
Γλωσσίδια (Reeds): Στην κορυφή κάθε σωλήνα προσαρμόζονται δύο μικρότερα καλάμια με σχισμή, τα οποία δονούνται για να παράγουν τον ήχο.
Τρύπες: Οι σωλήνες έχουν συνήθως 5 ή 6 τρύπες ο καθένας, επιτρέποντας στον μουσικό να παίζει τη μελωδία με διπλό, πλούσιο ήχο.
3. Η Καμπάνα (The Horn)
Υλικό: Στο κάτω μέρος της Zummara προσαρμόζεται ένα κέρας βοδιού.
Λειτουργία: Το κέρατο λειτουργεί ως φυσικό ηχείο, ενισχύοντας την ένταση και δίνοντας βάθος στη χροιά του οργάνου.
4. Το Επιστόμιο (The Blowpipe)
Υλικό: Ο μουσικός φυσάει στον ασκό μέσω ενός σωλήνα που είναι φτιαγμένος είτε από καλάμι είτε από το κόκαλο ποδιού ενός ζώου.
Σύγκριση με την Ελληνική Τσαμπούνα
Η κατασκευή της Żaqq είναι σχεδόν ταυτόσημη με αυτή της ελληνικής Τσαμπούνας. Η κύρια διαφορά εντοπίζεται στον ασκό: η ελληνική τσαμπούνα έχει το δέρμα γυρισμένο από την ανάποδη (λείo), ενώ η μαλτέζικη Żaqq διατηρεί το τρίχωμα στην εξωτερική πλευρά.«Αν και ονομάζεται γκάιντα, η μαλτέζικη Żaqq είναι στην πραγματικότητα ο πλησιέστερος συγγενής της ελληνικής Τσαμπούνας. Μοιράζονται την ίδια καρδιά (το διπλό καλάμι) και την ίδια αρχέγονη κατασκευή χωρίς πρόσθετους σωλήνες για μπάσο.»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου