Η μουσική παράδοση του Καζακστάν είναι μια από τις πιο πλούσιες στον κόσμο, καθώς τα όργανά της δεν σχεδιάστηκαν απλώς για να παράγουν ήχο, αλλά για να αποτελούν την προέκταση της ανθρώπινης ομιλίας και των φυσικών φαινομένων της στέπας.
Ας δούμε αναλυτικά τα βασικά όργανα, την κατασκευή τους και τον ιδιαίτερο συμβολισμό τους:
1. DOMBRA (ΝΤΟΜΠΡΑ)
Η Dombra είναι το «ιερό» όργανο του Καζακστάν. Είναι ένα δίχορδο λαούτο με αχλαδόσχημο σώμα και μακρύ λαιμό.
Κατασκευή: Φτιάχνεται από ξύλο σημύδας ή πεύκου. Οι δύο χορδές της, που παλαιότερα φτιάχνονταν από έντερα προβάτου, σήμερα είναι συνήθως νάιλον.
Τεχνική: Παίζεται με γρήγορα χτυπήματα των δακτύλων (όχι με πένα). Υπάρχουν δύο σχολές: η Tokpe, που είναι δυναμική και ρυθμική (Δυτικό Καζακστάν), και η Shertpe, που είναι πιο μελωδική και λυρική (Κεντρικό και Ανατολικό Καζακστάν).
Συμβολισμός: Αντιπροσωπεύει τον «ρυθμό του καλπασμού». Λέγεται ότι η Dombra μπορεί να πει όσα δεν τολμά να πει η ανθρώπινη γλώσσα.
2. KOBYZ (ΚΟΜΠΙΖ)
Το Kobyz είναι ένα από τα αρχαιότερα έγχορδα με δοξάρι στον κόσμο και θεωρείται ο πρόγονος πολλών σύγχρονων εγχόρδων.
Κατασκευή: Το ηχείο του είναι σκαλισμένο από ένα ενιαίο κομμάτι ξύλου και είναι ανοιχτό στο πάνω μέρος (δεν έχει καπάκι). Η βάση του καλύπτεται από δέρμα καμήλας.
Ο Ήχος: Έχει δύο χορδές από τρίχες αλόγου. Ο ήχος του είναι βαρύς, βαθύς και μοιάζει με ανθρώπινο θρήνο ή το ουρλιαχτό του λύκου.
Σημασία: Ιστορικά ήταν το όργανο των Baksy (σαμάνων). Πίστευαν ότι ο ήχος του Kobyz μπορούσε να διώξει τα κακά πνεύματα και να θεραπεύσει ασθένειες.
3. JETIGEN (ΖΕΤΙΓΚΕΝ)
Το Jetigen μοιάζει με το κινεζικό guzheng ή την ευρωπαϊκή άρπα σε οριζόντια διάταξη (ψαλτήρι).
Κατασκευή: Ένα επιμήκες ξύλινο κουτί με 7 χορδές (στην παραδοσιακή του μορφή). Το όνομά του σημαίνει «Επτά Γενεές».
Ιδιαιτερότητα: Παραδοσιακά, αντί για σταθερούς καβάλους, χρησιμοποιούσαν αστραγάλους προβάτου (asyks) κάτω από τις χορδές για να τις κουρδίζουν, μετακινώντας τους δεξιά ή αριστερά.
Ήχος: Παράγει έναν πολύ γαλήνιο, κρυστάλλινο και «ουράνιο» ήχο.
4. SYBYZGY (ΣΙΜΠΙΖΓΚΙ)
Το βασικό πνευστό όργανο των βοσκών της στέπας.
Κατασκευή: Ένα απλό φλάουτο φτιαγμένο από καλάμι ή ξύλο ιτιάς, με 3 έως 4 τρύπες.
Τεχνική: Είναι εξαιρετικά δύσκολο στο παίξιμο, καθώς ο μουσικός πρέπει να παράγει ταυτόχρονα έναν λαρυγγισμό (drone) μαζί με τη μελωδία του φλάουτου.
Ήχος: Μιμείται το σφύριγμα του ανέμου, το κελάηδισμα των πουλιών και τον ήχο των νερών που κυλούν.
5. SHANKOBYZ (ΣΑΝ-ΚΟΜΠΙΖ)
Πρόκειται για την «άρπα του στόματος» ή «μουρμούρα».
Κατασκευή: Ένα μικρό μεταλλικό (ή ξύλινο) όργανο σε σχήμα πέταλου με μια ελαστική γλώσσα στη μέση.
Τεχνική: Ο μουσικός το κρατά στα δόντια και χρησιμοποιεί τη στοματική κοιλότητα ως αντηχείο. Αλλάζοντας το σχήμα του στόματος και την αναπνοή, παράγει μια τεράστια γκάμα από απόκοσμους, «ηλεκτρονικούς» ήχους.
ΤΟ ΟΡΧΗΣΤΡΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ
Στο σύγχρονο Καζακστάν, αυτά τα όργανα δεν παίζονται μόνο σόλο. Υπάρχουν μεγάλες ορχήστρες (όπως η Kurmangazy Orchestra) που συνδυάζουν δεκάδες Dombra, Kobyz και Jetigen, δημιουργώντας έναν ήχο που έχει τη δύναμη μιας δυτικής συμφωνικής ορχήστρας, αλλά με την άγρια ενέργεια της Ασίας.
Fun Fact: Στο Καζακστάν υπάρχει μια παράδοση που λέει ότι αν θέλεις να μάθεις την αλήθεια για κάποιον, μην ακούσεις τι λέει ο ίδιος, αλλά άκουσε πώς παίζει τη Dombra του.
.jpeg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου