Duduki: Η Αστική Νοσταλγία της Τιφλίδας
Αν το Salamuri ανήκει στα βουνά, το Duduki είναι ο απόλυτος κυρίαρχος των πόλεων. Παρά την εισαγωγή του από την Ανατολή τον 17ο αιώνα, το Duduki υπέστη μια τέτοια «γεωργιανοποίηση» που σήμερα θεωρείται η φωνή της ίδιας της Τιφλίδας.
Η Αρχιτεκτονική του Ήχου
Η κατασκευή του Duduki είναι μια χρονοβόρα διαδικασία που απαιτεί υπομονή:
Η Σκλήρυνση του Ξύλου: Οι οργανοποιοί χρησιμοποιούν κυρίως βερικοκιά, η οποία αφού τρυπηθεί, εμβαπτίζεται σε λίπος και ασβεστοκονίαμα. Αυτό δεν χαρίζει μόνο το σκούρο καφέ χρώμα στο όργανο, αλλά το καθιστά αδιάβροχο και ηχητικά στιβαρό.
Το Διπλό Καλάμι (Kamishi): Η γλωσσίδα του Duduki είναι πλατιά και επιτρέπει στον παίκτη να παράγει αυτούς τους χαρακτηριστικούς «υγρούς» και θρηνητικούς τόνους που ονομάζονται «Tkbili» (γλυκοί).
Από την Παράδοση στον Πολυφωνικό 21ο Αιώνα
Η μεγάλη στροφή για το Duduki συνέβη στα μέσα του 20ού αιώνα. Η Anna Vardiashvili ήταν η πρώτη που οργάνωσε τα σύνολα Duduki σε τριφωνίες. Αυτό επέτρεψε στο όργανο να ενσωματωθεί πλήρως στη γεωργιανή πολυφωνία. Σήμερα, ένα τυπικό σύνολο αποτελείται από δύο ή τρία Duduki (όπου το ένα κρατά το ισοκράτημα, το λεγόμενο «dam», και το άλλο τη μελωδία) συνοδευόμενα από το ρυθμικό Doli.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ
Η Τέχνη της Κατασκευής
Η κατασκευή του Duduki ακολουθεί αυστηρές παραδόσεις που εξασφαλίζουν την αντοχή και την ποιότητα του ήχου.
1. Επιλογή και Προετοιμασία Ξυλείας
Το σώμα (σωλήνας) κατασκευάζεται κυρίως από ξύλο βερικοκιάς, μουριάς ή πυξαριού.
Το ξύλο της βερικοκιάς προσφέρει έναν πιο ηχηρό και αντηχητικό τόνο.
Τα κομμάτια ξύλου (40-50 εκ.) φυλάσσονται σε σκοτεινό, δροσερό και ξηρό μέρος για 2-3 μήνες για να στεγνώσουν πλήρως και να αποφευχθούν οι μελλοντικές ρωγμές.
2. Διαμόρφωση και Διάτρηση
Ο σωλήνας έχει μήκος περίπου 36 εκ. και εσωτερική διάμετρο 10 mm.
Το πάχος των τοιχωμάτων είναι περίπου 20-21 mm, ενώ στην κορυφή είναι ελαφρώς παχύτερο για να υποδεχθεί τη γλωσσίδα.
Οι Οπές: Διαθέτει 8 οπές στο μπροστινό μέρος και 1 στο πίσω. Ενώ τα παλαιότερα Duduki είχαν 7 οπές, οι σύγχρονες εκδόσεις (μετά το 1958) διαθέτουν 9 οπές για πλουσιότερο ήχο.
3. Η Γλωσσίδα (Kamishi)
Το πιο κρίσιμο μέρος είναι το Kamishi, η γλωσσίδα από παλιό άχυρο (καλάμι), μήκους 2 εκ. και πάχους 1 εκ. Σχεδιάζεται ξεχωριστά και εισάγεται στον σωλήνα, δίνοντας στο όργανο τον χαρακτηριστικό του «κλαψιάρικο» ήχο.
4. Αδιαβροχοποίηση και Χρωματισμός
Ο σωλήνας εμβαπτίζεται σε λιωμένο λίπος για να γίνουν τα τοιχώματα αδιάβροχα.
Στη συνέχεια, τοποθετείται για μερικές ημέρες σε νωπό ασβεστοκονίαμα. Αυτή η διαδικασία δίνει στο ξύλο το χαρακτηριστικό του σκούρο καφέ χρώμα.
Η Δομή του Συνόλου και το Ρεπερτόριο
Το Duduki σπάνια παίζει μόνο του. Παραδοσιακά εμφανίζεται σε ένα σχήμα που αποτελείται από:
Πρώτο Duduki: Εκτελεί την κύρια μελωδία.
Δεύτερο & Τρίτο Duduki: Κρατούν τον «ισοκράτη» (drone) ή συνοδεύουν με βαθιά, κατασταλμένη φωνή.
Doli (Τύμπανο): Δίνει τον ρυθμό, ενώ ο παίκτης του Doli συχνά συνοδεύει και με το τραγούδι του.
Κούρδισμα: g – a – b – c1 – d1 – es1 – f1 – g1. Αν και διαθέτει διατονική κλίμακα, οι έμπειροι παίκτες, κλείνοντας μερικώς τις οπές, παράγουν χρωματικούς ήχους, επιτρέποντας την εκτέλεση οποιασδήποτε μελωδίας, από κωμικούς στίχους μέχρι θρηνητικά τραγούδια αγάπης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου