Η κατασκευή των αρχαίων κινεζικών οργάνων δεν ήταν μια απλή ξυλουργική ή μεταλλουργική εργασία, αλλά μια προσπάθεια αιχμαλώτισης των στοιχείων της φύσης. Σύμφωνα με το σύστημα Bayin (Οκτώ Ήχοι), κάθε όργανο έπρεπε να αντιπροσωπεύει ένα από τα οκτώ βασικά υλικά: Μέταλλο, Πέτρα, Μετάξι, Μπαμπού, Κολοκύθα, Πηλό, Δέρμα και Ξύλο.
Ακολουθεί ο αναλυτικός «οδηγός» κατασκευής για τα πιο εμβληματικά όργανα, με κάθε τεχνική λεπτομέρεια:
1. GUQIN (ΤΟ ΟΡΓΑΝΟ ΑΠΟ ΜΕΤΑΞΙ)
Το Guqin είναι το πιο ιερό όργανο των λογίων. Η κατασκευή του απαιτεί γνώσεις ακουστικής και χημείας των φυσικών υλικών.
ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ:
ΕΠΙΛΟΓΗ ΞΥΛΟΥ (ΤΟ "ΣΩΜΑ"): Το πάνω μέρος (κυρτό) σκαλίζεται από ξύλο Paulownia (Παυλώνια), που είναι εξαιρετικά ελαφρύ και αντηχητικό. Το κάτω μέρος (επίπεδο) από Catalpa, ένα σκληρό ξύλο που αντανακλά τον ήχο.
ΤΟ "ΚΟΙΛΩΜΑ" ΤΟΥ ΗΧΟΥ: Το εσωτερικό σκαλίζεται με απόλυτη ακρίβεια. Ο κατασκευαστής αφήνει δύο μικρές προεξοχές στο εσωτερικό, που ονομάζονται «Λίμνη του Δράκου» και «Λίμνη του Φοίνικα», για να ελέγχει τη ροή του αέρα.
Η ΕΠΙΚΑΛΥΨΗ (LACQUER): Αυτό είναι το πιο δύσκολο στάδιο. Απλώνεται ένα μείγμα από φυσική λάκα (ρητίνη δέντρου) ανακατεμένη με σκόνη ελαφόκερου ή τριμμένους πολύτιμους λίθους. Αυτό το στρώμα προστατεύει το ξύλο και κρυσταλλώνει τον ήχο.
ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ: Παραδοσιακά στρίβονται εκατοντάδες ίνες φυσικού μεταξιού, οι οποίες βράζονται σε ειδικό ζωμό από βότανα και κόλλα για να αποκτήσουν αντοχή.
2. SHENG (ΤΟ ΟΡΓΑΝΟ ΑΠΟ ΚΟΛΟΚΥΘΑ)
Το Sheng είναι το μοναδικό αρχαίο πνευστό που χρησιμοποιεί «ελεύθερες γλωσσίδες» (reeds).
ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ:
Ο ΘΑΛΑΜΟΣ (HOU): Στην αρχαιότητα χρησιμοποιούσαν μια μικρή, σφαιρική, αποξηραμένη κολοκύθα. Σήμερα χρησιμοποιείται ορείχαλκος, αλλά ο κατασκευαστής πρέπει να διατηρήσει το ακριβές σφαιρικό σχήμα για την πίεση του αέρα.
ΟΙ ΣΩΛΗΝΕΣ: Τοποθετούνται 17 έως 36 σωλήνες από μπαμπού διαφορετικού μήκους. Κάθε σωλήνας έχει μια μικρή σχισμή στη βάση του.
Η ΜΕΤΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΙΔΑ (LULI): Στη βάση κάθε σωλήνα κολλάται μια απειροελάχιστη χάλκινη γλωσσίδα.
Λεπτομέρεια: Ο τεχνίτης βάζει μια σταγόνα πράσινου κεριού (από μαλαχίτη) πάνω στη γλωσσίδα για να ρυθμίσει το βάρος της και, κατά συνέπεια, το κούρδισμά της.
3. XUN (ΤΟ ΟΡΓΑΝΟ ΑΠΟ ΠΗΛΟ)
Το αρχαιότερο πνευστό, που μοιάζει με αυγό.
ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ:
Ο ΠΗΛΟΣ: Χρησιμοποιείται λεπτόκοκκος κόκκινος πηλός ή λευκή πορσελάνη. Ο πηλός πρέπει να καθαριστεί από κάθε ίχνος άμμου για να μην ραγίσει.
ΤΟ ΣΧΗΜΑ: Πλάθεται στο χέρι ή στον τροχό σε σχήμα δακρύου ή αυγού, αφήνοντας το εσωτερικό κούφιο.
ΟΙ ΤΡΥΠΕΣ: Ανοίγονται 6 έως 9 τρύπες. Η τρύπα του φυσήματος στο πάνω μέρος είναι η μεγαλύτερη.
ΤΟ ΨΗΣΙΜΟ: Ψήνεται σε παραδοσιακό φούρνο σε θερμοκρασίες άνω των 900°C. Η πυκνότητα του ψημένου πηλού είναι αυτή που δίνει στο Xun τον χαρακτηριστικό «πνιχτό» και μελαγχολικό ήχο του.
4. BIANZHONG (ΤΟ ΟΡΓΑΝΟ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΟ)
Οι διπλόφωνες καμπάνες που αποτελούν θαύμα της μεταλλουργίας.
ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ:
ΤΟ ΚΡΑΜΑ: Χρησιμοποιείται ένας ακριβής συνδυασμός Χαλκού (75%), Κασσίτερου (15%) και Μολύβδου (10%). Ο μόλυβδος βοηθά στη ροή του μετάλλου κατά τη χύτευση, ενώ ο κασσίτερος δίνει τη λαμπρότητα.
Η ΜΕΘΟΔΟΣ "ΧΑΜΕΝΟΥ ΚΕΡΙΟΥ": Φτιάχνεται ένα ομοίωμα της καμπάνης από κερί, καλύπτεται με πηλό, και μετά το λιωμένο μέταλλο παίρνει τη θέση του κεριού.
ΤΟ ΑΜΥΓΔΑΛΩΤΟ ΣΧΗΜΑ: Η καμπάνη δεν πρέπει να είναι στρογγυλή. Πρέπει να έχει ελλειψοειδές σχήμα με αιχμηρές γωνίες.
Τεχνικό μυστικό: Το πάχος των τοιχωμάτων δεν είναι ενιαίο. Ο κατασκευαστής «σκάβει» το εσωτερικό της καμπάνης σε συγκεκριμένα σημεία για να δημιουργήσει δύο διαφορετικές συχνότητες (νότες) στην ίδια καμπάνη.
TRIVIA ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ:
ΤΟ "ΡΑΓΙΣΜΑ ΤΟΥ ΠΑΓΟΥ": Στο Guqin, οι οργανοποιοί επιδιώκουν να δημιουργηθούν μικροσκοπικά ραγίσματα στη λάκα με το πέρασμα των δεκαετιών. Αυτό κάνει το ξύλο να «αναπνέει» καλύτερα και ο ήχος γίνεται πιο διαυγής.
ΤΟ ΜΗΚΟΣ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΟΥ: Για τα φλάουτα (Dizi), οι κατασκευαστές μετρούσαν το μήκος με βάση την απόσταση ανάμεσα στους κόμπους του μπαμπού, πιστεύοντας ότι οι φυσικοί κόμποι περιέχουν την «ενέργεια» του φυτού.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου