ΟΙ JOLA: ΟΙ ΦΥΛΑΚΕΣ ΤΩΝ ΡΥΖΩΝΩΝ ΚΑΙ ΟΙ "ΠΡΟΓΟΝΟΙ" ΤΟΥ ΜΠΑΝΤΖΟ

 

Στην καρδιά της Δυτικής Αφρικής, στην περιοχή CASAMANCE της Σενεγάλης, αλλά και στις εκτάσεις της Γκάμπια και της Γουινέας-Μπισάου, ζει ένας λαός με ακλόνητη ταυτότητα: οι JOLA (ή Diola). Πρόκειται για έναν λαό καλλιεργητών ρυζιού, των οποίων η ζωή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γη, το νερό και έναν ιδιαίτερο μουσικό πολιτισμό που άλλαξε την πορεία της παγκόσμιας μουσικής ιστορίας.

Μια Ιστορία Ανεξαρτησίας

Οι Jola διακρίνονται ιστορικά για το ανεξάρτητο πνεύμα τους. Σε αντίθεση με άλλες μεγάλες αφρικανικές αυτοκρατορίες, επέλεξαν μια αποκεντρωμένη κοινωνική δομή χωρίς βασιλιάδες ή αυστηρές ιεραρχίες.

Αυτή η ελευθερία αποτυπώνεται και στη μουσική τους: δεν

υπάρχουν "επαγγελματίες" μουσικοί. Στην κοινωνία των Jola, ο καθένας είναι καλλιτέχνης.

Η Μουσική της Καθημερινότητας

Η μουσική των Jola δεν προορίζεται για σκηνές και παραστάσεις, αλλά για το χωράφι και την κοινότητα. Τα τραγούδια τους συνοδεύουν τη σκληρή δουλειά στους ορυζώνες, τις τελετές για τη βροχή και τις κοινωνικές συναθροίσεις.

• AKONTING (Ο Πρόγονος του Μπάντζο): Το εμβληματικό τους όργανο. Κατασκευασμένο από μια κολοκύθα, ένα ξύλινο κοντάρι και τρεις χορδές, το Akonting μεταφέρθηκε από τους υπόδουλους πληθυσμούς στην Αμερική, αποτελώντας την άμεση ρίζα του σημερινού Μπάντζο. Η τεχνική παιξίματός του παραμένει ίδια εδώ και αιώνες, αποδεικνύοντας τη δύναμη της παράδοσης.

• BOMBOLONG: Το εντυπωσιακό ξύλινο τύμπανο-τηλέγραφος. Σκαλισμένο σε έναν ολόκληρο κορμό δέντρου, το Bombolong χρησιμοποιείται για να στέλνει μηνύματα σε μεγάλες αποστάσεις, καλώντας το χωριό σε συγκέντρωση ή ανακοινώνοντας σημαντικά γεγονότα.

Η Δημοκρατία της Τέχνης

Η μεγαλύτερη ιδιαιτερότητα των Jola είναι η απουσία της κάστας των Griots (των κληρονομικών μουσικών που συναντάμε σε άλλες αφρικανικές φυλές). Για τους Jola, η γνώση της μουσικής και της οργανοποιίας ανήκει σε όλο τον λαό. Κάθε μέλος της κοινότητας μπορεί να φτιάξει το δικό του Akonting και να υμνήσει μέσα από το τραγούδι την προσωπική του ιστορία, τα κατορθώματα ή τις δυσκολίες της ζωής του.

Αυτή η αυθεντική και συμμετοχική προσέγγιση καθιστά τους Jola έναν από τους πιο ενδιαφέροντες πολιτισμούς της Αφρικής, θυμίζοντάς μας ότι η μουσική, στην πιο αγνή της μορφή, είναι η φωνή της ίδιας της ζωής και της ανθρώπινης εργασίας.